Bugun...



ASTIMLI HASTALARA HASTANE ÖNCESİ YAKLAŞIM

Astım, hava yollarının daralması ile kendini gösteren ve ataklar (krizler) halinde gelen bir hastalıktır. Hastalar ataklar arasında kendilerini iyi hissederler. Solunum yollarının süregelen bir enfeksiyon veya allerjik reaksiyon sonucu aşırı derecede duyarlı olmasına ve bazı etkenlerle zaman zaman daralmasına neden olan bir solunum yolu hastalığıdır.

facebook-paylas
Tarih: 08-07-2017 07:39

ASTIMLI HASTALARA HASTANE ÖNCESİ YAKLAŞIM

EPİDEMİYOLOJİ

Astım, tüm dünyada yaklaşık 300 milyon kişiyi etkilediği tahmin edilen ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Ülkemizde yaklaşık her 100 erişkinden 5-7'sinde, her 100 çocuktan 13-15'inde görülmektedir.

Her yaştan bireyi etkileyebilen, doğru tedavi ile kontrol altına alınabilen, kontrol altına alınamadığında ise günlük aktiviteleri ciddi olarak kısıtlayabilen kronik bir hastalıktır.

 

ASTIM

Hava yollarının daralması ile kendini gösteren ve ataklar (krizler) halinde gelen bir hastalıktır. Hastalar ataklar arasında kendilerini iyi hissederler. Solunum yollarının süregelen bir enfeksiyon veya allerjik reaksiyon sonucu aşırı derecede duyarlı olmasına ve bazı etkenlerle zaman zaman daralmasına neden olan bir solunum yolu hastalığıdır.

 

 

ETYOLOJİSİ

Astımın kesin sebebi belli değildir. Genel kabul gören görüşe göre, doğuştan soluk boruları duyarlı bireylerde çevresel koşulların etkisi ile astım oluşmaktadır ayrıca geçirilen pnömoni vb. hastalıklar da astımın oluşmasında önemli etkenlerdendir. Astımın tipik karakteristiği bronşların mukoza ödemiyle daralmasından ötürü olan episodik dispnedir (nefes darlığı). Bu durum, polijenik bir kalıtım biçiminde genetik kökenli olabilir; fakat enfeksiyon, alerji ve emosyonel faktörler de rol oynayabilir. Psikolojik mekanizmaların rol oynaması için bronşiyal aşırı duyarlığa somatik bir yatkınlık bulunması gerekir. Astımlılarda belirli birtakım kişilik özelliklerine rastlanmasına rağmen, bu hastalıkla birlikte görülen spesifik bir kişilik tipi yoktur; anksiyetenin yol açtığı bazı astım nöbetlerinin nedeni bir şartlı refleksle açıklanabilir. Kesin alerji vakası gösteren bazı hastalarda bulunan yüksek bir immunglobulin (IgE) seviyesi, alerjinin oynadığı rolü açığa çıkarmıştır. Bu gibi hastaların yeni bulunan immunosüpressif ilaçlarla tedavileri yararlı olabilir. Kortikosteroid'ler de tedavide yararlıdırlar, fakat uzun süre ve yüksek dozda kullanılırsa bazı yan etkileri olabilir. Eğer astım nöbetlerinde şartlı anksiete belirgin bir rol oynuyorsa, hayal gücünde sistematik desensitizasyon yöntemi uygulanabilir. Eğer hipersensitivite dolayısıyla hava yolunun reversibl tıkanmasına yol açan birçok stimüle edici faktörlerin astıma neden olduğu düşünülüyorsa, önce mümkün olduğu kadar açık bir biçimde bu fiziksel ve psikolojik nedenlerin tablosunu çizmek ve bunlardan her birini tedavi ederken hastayı sürekli kontrol altında tutmak gerekir. Astım sıklıkla bir alerjiye bağlı olmakla beraber (%60-80) alerji olmadan da astım olabilir.. Doğuştan ve çevre faktörlerinden de gelebilir. 

 

BELİRTİ VE BULGULARI

Hastalarda zaman zaman hırıltı, nefes darlığı ve öksürük olur. Bazı durumlar astım belirtilerinin çok artmasına sebep olur. Bunlar: mikrobik hastalıklar, soğuk hava, kirli hava, sigara dumanı, alerji yapıcı maddeler (allerjenler), egzersiz ve psikolojik bozukluklardır.

Astımda belirtilerin aniden ortaya çıkmasına astım atağı veya astım krizi adı verilir. Bu durumda hastalarda ağır bir nefes darlığı olur.

Astımı belirtilerin şiddetine göre hafif aralıklı, hafif süregen, orta süregen ve ağır süregen olarak sınıflamak mümkündür. Astımın tanısında muayene bulgularının yanı sıra, kanda IgE' nin ve eozinofil adı verilen lökosit sayısının yüksek bulunması, solunum testlerinde soluk borusunda daralma olduğunun gösterilmesi ve deri testleri ile hastaların neye karşı alerjisi olduğunun gösterilmesinin çok büyük bir rolü vardır. ayrıca sert nefesler gözükür.

 

 

ASTIM TEDAVİSİNDE HASTALARA YAKLAŞIM

Astım tedavisinde çoğunlukla inhaler adı verilen medikal cihazlar kullanılır. İnhaler kullanımı ile lokal etki yaratılır ve daha düşük dozla daha fazla etki elde edilir. Bu şekilde sistemik yan etkilerin önüne geçilmeye çalışılır.

Tedavide kullanılan ilaçlar iki gruba ayrılır. Birinci grup ilaçlara rahatlatıcı ilaçlar adı verilir (salbutamol, terbutalin gibi sempatomimetikler). Kriz esnasında veya belirtiler başladığında kişi inhaler'i ağzına götürür ve soluk alma (inspirasyon) sırasında inhaler'i sıkar. İkinci grup ilaçlar astımdaki temel sorun olan hava yolundaki iltihabın azaltılmasına yöneliktir. Bunlar da solunum yoluyla alınan kortikosteroidler, kromolin sodyum, nedokromil sodyum, teofilin ve lökotrien reseptör antagonistleridir. Her iki grup ilaçta inhaler tercih edilir.

Alerjik astımlı hastaların bir kısmında ilaç tedavisi ve korunma yöntemleri etkili olmamakta ve aşı tedavisi (immünoterapi) gerekli olmaktadır.

Astım, özellikle çocuklarda hafif bir tablo gösterirse belirtiler (%50-%60) tamamen kaybolabilir. Ancak yetişkin astımlıların belirtileri çoğu kez ömür boyu kalıcıdır.

 

HASTANE ÖNCESİ ACİL BAKIM YETİŞKİN ALGORİTMASI

 




Editör: Prm. İslam Çağrı ÇEVİK

Bu haber 977 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


resmi ilanlar
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 11 3 3 31 18 36 +13
2 Galatasaray 17 11 4 2 37 22 35 +15
3 Fenerbahçe 17 9 2 6 34 20 33 +14
4 Beşiktaş 17 8 3 6 29 16 30 +13
5 Kayserispor 17 8 3 6 25 18 30 +7
6 Göztepe 17 9 5 3 30 26 30 +4
7 Trabzonspor 17 8 4 5 33 28 29 +5
8 Sivasspor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Bursaspor 17 7 6 4 28 19 25 +9
10 Yeni Malatyaspor 17 6 7 4 21 24 22 -3
11 Kasımpaşa 17 5 8 4 25 31 19 -6
12 Akhisarspor 17 5 8 4 22 30 19 -8
13 Aytemiz Alanyaspor 17 5 9 3 28 33 18 -5
14 Osmanlıspor FK 17 5 10 2 26 34 17 -8
15 Antalyaspor 17 4 8 5 19 31 17 -12
16 Atiker Konyaspor 17 4 10 3 16 23 15 -7
17 Gençlerbirliği 17 3 9 5 20 32 14 -12
18 Karabükspor 17 2 12 3 14 29 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 17 10 3 4 26 14 34 +12
2 Ümraniyespor 17 9 3 5 26 17 32 +9
3 Çaykur Rizespor 17 9 4 4 35 24 31 +11
4 Giresunspor 17 8 3 6 25 15 30 +10
5 Adanaspor 17 7 5 5 20 23 26 -3
6 Boluspor 17 7 7 3 21 17 24 +4
7 BB Erzurumspor 17 6 5 6 20 20 24 0
8 Balıkesirspor Baltok 17 7 5 5 32 28 23 +4
9 Elazığspor 17 6 6 5 24 22 23 +2
10 İstanbulspor 17 6 6 5 18 17 23 +1
11 Gazişehir Gaziantep FK 17 4 5 8 19 15 20 +4
12 Altınordu 17 5 7 5 24 25 20 -1
13 Adana Demirspor 17 5 7 5 23 26 20 -3
14 Samsunspor 17 4 6 7 16 22 19 -6
15 Eskişehirspor 17 5 6 6 33 29 18 +4
16 Denizlispor 17 3 9 5 16 27 14 -11
17 Manisaspor 17 6 9 2 21 27 11 -6
18 Gaziantepspor 17 1 12 4 7 38 4 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemen Belediyespor 17 12 3 2 38 11 38 +27
2 Sivas Belediyespor 17 11 1 5 28 8 38 +20
3 Hatayspor 17 12 3 2 26 8 38 +18
4 Afjet Afyonspor 17 11 1 5 28 13 38 +15
5 Keçiörengücü 17 10 5 2 43 19 32 +24
6 Sancaktepe Belediyespor 17 9 3 5 26 14 32 +12
7 İnegölspor 17 8 4 5 26 25 29 +1
8 Sarıyer 17 7 7 3 24 21 24 +3
9 Tokatspor 17 6 5 6 19 22 24 -3
10 Kastamonuspor 1966 17 7 8 2 29 24 23 +5
11 Amed Sportif 17 5 7 5 24 25 20 -1
12 Etimesgut Belediyespor 17 5 8 4 19 23 19 -4
13 Eyüpspor 17 5 9 3 25 35 18 -10
14 Bodrumspor 17 4 9 4 15 25 16 -10
15 Bucaspor 17 4 9 4 19 26 13 -7
16 Tuzlaspor 17 4 12 1 18 33 13 -15
17 Kocaeli Birlikspor 17 2 13 2 13 36 5 -23
18 Mersin İdmanyurdu 17 1 16 0 10 62 6 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 11 2 4 28 11 37 +17
2 Düzcespor 17 9 4 4 20 17 31 +3
3 Bayrampaşa 17 8 3 6 16 10 30 +6
4 Halide Edip Adıvar SK 17 7 3 7 22 14 28 +8
5 Batman Petrolspor 17 6 3 8 24 16 26 +8
6 Kemerspor 2003 17 6 4 7 30 24 25 +6
7 Bayburt Grup Özel İdare 17 6 4 7 21 17 25 +4
8 Ofspor 17 7 7 3 22 16 24 +6
9 Erbaaspor 17 6 5 6 22 17 24 +5
10 Kozan Belediyespor 17 6 6 5 21 23 23 -2
11 12 Bingölspor 17 5 5 7 16 18 22 -2
12 Yomraspor 17 5 8 4 13 23 19 -10
13 Çanakkale Dardanel SK 17 4 7 6 21 25 18 -4
14 Erzin Belediyespor 17 5 9 3 13 20 18 -7
15 Bergama Belediyespor 17 5 10 2 18 28 17 -10
16 Yeni Altındağ Bld. 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Orhangazi Belediyespor 17 2 7 8 15 22 14 -7
18 Çatalcaspor 17 3 9 5 9 20 14 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
19.01.2018 20:00 Kasımpaşa - Aytemiz Alanyaspor
20.01.2018 16:00 Osmanlispor FK - Evkur Yeni Malatyaspor
20.01.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği
20.01.2018 19:00 Fenerbahçe - Göztepe
21.01.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Teleset M. Akhisarspor
21.01.2018 19:00 Antalyaspor - Beşiktaş
21.01.2018 16:00 Bursaspor - İstanbul Başakşehir
21.01.2018 13:30 Atiker Konyaspor - Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 15:30 Eskişehirspor - İstanbulspor
20.01.2018 13:00 Denizlispor - Adanaspor
20.01.2018 13:00 Adana D.Spor - Balıkesirspor
21.01.2018 15:30 Giresunspor - Boluspor
21.01.2018 13:00 Umraniyespor - Gaziantepspor
21.01.2018 15:30 Manisaspor - Ç.Rizespor
21.01.2018 13:00 Erzurum BB - Ankaragücü
21.01.2018 18:00 Altınordu - Elazığspor
22.01.2018 18:00 Gaziantep Bykşhr Bld. - Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Kocaeli Birlik Spor - Menemen Bld.
20.01.2018 12:00 Eyüpspor - Etimesgut Belediyespor
20.01.2018 13:30 Sancaktepespor - 4 Eylül Bld.
21.01.2018 13:30 İnegölspor - Tuzlaspor
21.01.2018 13:00 Sarıyer - Bodrumspor
21.01.2018 13:00 Amed Sportif - Mersin İ.Y.
21.01.2018 13:30 Afjet Afyonspor - Tokatspor
21.01.2018 13:30 Kastamonuspor - Hatayspor
21.01.2018 13:30 Keçiörengücü - Bucaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Catalcaspor - 12 Bingolspor
20.01.2018 13:30 Halide Edip Adivar Spor - Duzcespor
20.01.2018 13:30 Ofspor - Yeni Altindag Belediyespor
20.01.2018 13:30 Bergama Belediyespor - Orhangazispor
21.01.2018 13:30 Bayburt Genclikspor - Erzin Belediyespor
21.01.2018 13:30 Kozan Belediyespor - Tekirova Bld.
21.01.2018 13:30 Batman Pet. - Bayrampaşa
21.01.2018 13:30 Erbaaspor - Dardanelspor
21.01.2018 13:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Yomraspor
GÜNLÜK BURÇ
HAVA DURUMU
YUKARI YUKARI