Bugun...



HASTANE ÖNCESİ TRAVMA HASTASININ STABİLİZASYONU

• TRAVMA • Tek bir bölge, organ veya sistemin yaralanması • MULTİ TRAVMA • Birden fazla sistemin yaralanması

facebook-paylas
Güncelleme: 07-10-2017 19:28:53 Tarih: 07-10-2017 18:39

HASTANE ÖNCESİ TRAVMA HASTASININ STABİLİZASYONU

- Trafik kazaları

- Yüksekten düşmeler

- Ateşli silah yaralanmaları

- Delici-kesici alet yaralanmaları

- Afetlerde yaralanmalar

 

• OLAY YERİNE GELEN SAĞLIK PERSONELİNİN AMACI

 

• Bir an evvel bir sağlık kuruluşuna yetiştirmek

• Hastayı yaşatmak!

• Hayatını tehdit eden yaralanmaları doğru öncelik sırasına göre saptamak ve derhal tedavi etmek

• Önce zarar verme !!

• TRAVMA YAKLAŞIMI

• Hazırlık

• Triaj

 

• Birincil bakı (ABCDE)

 

• Resussitasyon

• İkincil bakı (tepeden tırnağa)

• Tanısal çalışmalar

• Devamlı takip / sık değerlendirme

• Kesin tedavi ve bakım

• Hazırlık • Hastane öncesi travma sistemi - Ambulans - Paramedik, İtfaiye - İlk yardım ve kurtarma bilgisi

• Hastane travma sistemi - Bölge Travma Merkezleri - Travma timi, cerrahi kapasitesi - Acil Servis - Haberleşme (Uygun Hastane seçimi, vakit kaybının önlenmesi)

 

HAZIRLIK DÖNEMİ => HASTANE ÖNCESİ => HASTANE

 

• Travmatik Ölümler 

 

1. İlk dakikalardaki ölümler 

2. Golden hour: ilk birkaç saat

• Nedenleri: Havayolu tıkanmaları (subtotal) Subdural veya epidural hematom Hemo- veya pnömotoraks Karaciğer veya dalak rüptürü Pelvik ve diğer kırıklarda kan kaybı uygun acil bakım ile bu hastalar sıklıkla kurtarılır

3. Geç ölümler: sepsis, MOF 

• TRAVMA HASTASINA YAKLAŞIM • Hazırlık • Triaj • Birincil bakı (ABCDE) • Resusitasyon • İkincil bakı (tepeden tırnağa) • Tanısal çalışmalar • Devamlı takip / sık değerlendirme • Kesin tedavi ve bakım

• Hastanın Değerlendirilmesi

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

• Tepeden ayak tırnağına kadar muayene

• Hasta mutlaka soyulmalı

• Hastanın ısı kaybı önlenmeli

• Üzeri temiz çarşafla örtülmeli

 

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

 

• A (Airway) : Havayolu güvenliği

• C (Cervikal) : Boynun güvenliği

• B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon

• C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü

• D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme

• E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

 

• Amaç ; Ani gelişen ve yaşamı tehdit eden durumu engellemeye, ortadan kaldırmaya çalışmak

 

• Hava yolunun açılması

• Yabancı cisimler temizlenir

• Takma diş çıkarılır

• Kanama kontrol edilmeye çalışılır

• Jaw-thrust (çene itme)- Servikal yaralanma şüphesi

• Boyun hareketsiz orta hatta iken mandibulanın her iki köşesinden çenenin öne ve yukarı itilmesi

• Hastada spinal kord yaralanma şüphesi varsa, boyun hiperekstansiyona getirilmez

• Airway yerleştirilmesi

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

• A (Airway) : Havayolu güvenliği

• C (Cervikal) : Boynun güvenliği

• B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon

• C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü

• D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme

• E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

 

• A - AIRWAY + C- spine HAVA YOLU AÇIKLIĞININ SAĞLANMASI

 

• C-spine- Aksi ispat edilene kadar her hastada boyun yaralanması var 

 

• C - Servikal fraktür ne zaman

• Multipl travma (düşme, motorlu araç, darp)

• Klavikula üzeri künt travma

• Boyun ağrısı olan hastalar

• Boyun arkasında krepitasyon, deformite

• Bilinci kapalı hastalar

• Alkol, ilaç intoksikasyonu

• Büyük ek yaralanma, fraktürü olan hastalar

• B –Solunum

• Göğüs hareketleri

• Penetran yaralanmalar

• Trakea Deviasyonu, Juguler Venöz Dolgunluk

• Hızı, Derinliği • Düzeni, Tipi

• Cilt altı amfizem

• Eşit katılımı

• Krepitasyon

• Solunum Değerlendirilmesi

• Yardımcı solunum kasları, iki hemitoraksın da solunuma eşit katılması

• Bilateral solunum sesleri ve kalp sesleri

• Künt ve penetran yaralanma, subkutanöz amfizem ve krepitasyon

• Hiperrezonans, mat ses

• Ses kısıklığı, alt-üst ekstremite nabız basıncı farkı

• Solunum desteğinde yapılacaklar

• % 100 O2

• Bilinçsizse oral airway

• BVM (ambu) desteği

• İleri Hava yolu (ETE)

• Puls-Oksimetre

 

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

 

• A (Airway) : Havayolu güvenliği

• C (Cervikal) : Boynun güvenliği

• B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon

• C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü

• D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme

• E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

 

• Entübasyon Endikasyonları

 

• Solunum arresti • Hava yolu koruyucu reflekslerinin yokluğu • Hava yolu tıkanıklığı gelişme riski var (inhalasyon yanıkları, fasiyal kırık, status epileptikus) • GKS < 8 (travma hastası için GKS < 10) • Maskeyle yeterli O2 sağlanamaması (O2 sat <%90) • Hiperventilasyon gereken kapalı kafa travması

• Ani Ölümcül Göğüs Yaralanması (Birincil Bakıda Tespit)

• Hava yolu obstrüksiyonu • Tansiyon Pnömotoraks • Açık Pnömotoraks • Masif Hemotoraks • Flail chest (yelken göğüs) • Kardiyak tamponad

 

• C (Circulation) - Dolaşım

 

• Dolaşımı değerlendir • Nabzı, kan basıncını, solunum hızını kontrol et • Dış kanama: kontrol et ve gazlı bezle direkt bası • Kardiak monitör elektrodlarını yerleştir ve ritim belirle

• Nabız Kontrolü

• ERİŞKİN –Femoral • ÇOCUKLAR- Femoral veya karotis • BEBEKLER- Brachial • Taşikardik ve yüzeyel nabız • Alınamayan santral nabızlar --> CPR

• KANAMA KONTROLÜ

• Direkt Bası- Elavasyon veSargı

• Palpasyon ile alınan;

• Karotis nabzı : ~60 mm Hg • Femoral nabız: ~70 mm Hg • Radial nabız : ~80 mm Hg • Kırıklardaki tahmini kan kayıpları Humerus Kırığı : 1.5 ünite ( 750 ml) Tibia Kırığı : 1.5 ünite ( 750 ml) Femur Kırığı : 1500 ml Pelvis Kırığı : 6 ünite ( 3000 ml )

• Kristaloid/Kolloid Tedavisi

• Yetişkin 2 L (SF/RL) kristaloid - kan • Çocuk 20 ml/kg kristaloid bolus -10 ml/kg kan • < 6 yaş kemik içi infüzyon • 3:1 kuralı, Hemorajik şok; • 100 mL kan kaybına 300 mL elektrolit sol • Çocuklarda şok ileri evreye kadar gizlenebilir

• Sıvı Tedavisine Yanıt

• Sistolik Kan Basıncında artış • Kapiller dolum zamanı 2 sn altına iner • Kalp ritmi normale yaklaşır • İdrar çıkışı artar • Bilinç durumu düzelebilir • Bundan sonra sıvı tedavisi idame dozunda devam eder

 

• D (Disability) - Kısa Nörolojik değerlendirme

 

• Bilinç • GKS (E-M-V) • Pupil çapı (anizokori) • Işık refleksi • Lateralizan Nörolojik Defisit (ekstremite hareketlerini kontrol)

• Glasgow Koma Skalası (GKS)

 

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

 

• A (Airway) : Havayolu güvenliği • C (Cervikal) : Boynun güvenliği • B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon • C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü • D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme • E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

• E (Exposure): Elbiselerin soyulması

• Vücut sıcaklığı korunur – IV sıvılar ılık olmalı – Oda sıcaklığı • Tüm vücut palpasyon ve inspeksiyonu • Kütük çevirme ile sırt bakısı

• Dikkat NG takma !!!

• Burun kırıkları • Orta yüz kırıkları • Koagülopati • Orogastrik tak

• Clavicula Fraktürü

• Kol karşı omuza konularak göğüse yapıştırılır • Kol vücuda yapışık şekilde “8” bandaj yapılır

• Ekstremiteleri Tehdit Eden Durumlar

• Dirsek veya diz proksimalinde damar yaralanması • Büyük eklem çıkığı • Sinir yaralanması ile kırık • Açık kırık • Kompartman sendromu • Ampütasyon

• Ekstremiteleri Tehdit Eden Durumlarda Yapılacaklar

• Öncelikle Kanama Kontrolü • Daha Sonra Steril Spançlarla Pansuman • Ekstremite Stabilizasyonu için uygun atel • Uygun teknikle Stabilizasyon • Spinboard’a yaralının alınması • Yaralının Uygun şekilde emniyet kemerleriyle ana sedyede stabilizasyonu

 

• EKSTREMiTE KIRIKLARINDA ÖNCELiK

 

• 1.Alt ekstremiteler üste göre önce • 2. Femur • 3. Eklem çevresi kırıkları • 4. Diğer uzun kemikler

• Hasta Taşınması

• Olay yerinde ilk müdahale sırasında • Olabildiğince erken travma tahtasına alınmalı • Tüm transportlar travma tahtası ile yapılmalı

• Hastanın Götürüleceği Acil Servise Hasta Hakkında Telsiz ile Bilgi Verilmeli

• Havayolunun durumu • Solunum ve nabız • Bilinç durumu • İmmobilizasyon • Yaralanmanın mekanizması ve olay yerindeki kan kaybı miktarı • Görünen yaralanmaların anatomik yeri

 

• ÖNEMLİ !

 

• Travma olguları adli olgular • Travma hastasına yaklaşım protokolüne uygun olarak yapılan her işlemin kaydı, dakika dakika zaman belirtilerek ve eksiksiz olarak tutulmalı • Kayıt eksiklikleri nedeniyle gerek tıbbi gerekse adli sorunlarla sıklıkla karşılaşılmakta • Unutulmamalı

 

• YAZILMAMIŞSA YAPILMAMIŞTIR

 

• Alanda ciddi şekilde yaralanmış bir travma hastasının resusitasyonu birincil bakıdan daha ileriye gitmemeli

 

• Havayolu, solunum, dolaşım ve nörolojik durumun hızlı stabilizasyonu hastaların hayatta kalmasının en önemli kriteri

 




Kaynak: AKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ACİL SERVİS UZ DR SEMRA ASLAY 2. KUZEY KIBRIS ACİL TIP GÜNLERİ ŞUBAT 2015

Editör: SerhATT Şimşek

Bu haber 1036 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


resmi ilanlar
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 11 3 3 31 18 36 +13
2 Galatasaray 17 11 4 2 37 22 35 +15
3 Fenerbahçe 17 9 2 6 34 20 33 +14
4 Beşiktaş 17 8 3 6 29 16 30 +13
5 Kayserispor 17 8 3 6 25 18 30 +7
6 Göztepe 17 9 5 3 30 26 30 +4
7 Trabzonspor 17 8 4 5 33 28 29 +5
8 Sivasspor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Bursaspor 17 7 6 4 28 19 25 +9
10 Yeni Malatyaspor 17 6 7 4 21 24 22 -3
11 Kasımpaşa 17 5 8 4 25 31 19 -6
12 Akhisarspor 17 5 8 4 22 30 19 -8
13 Aytemiz Alanyaspor 17 5 9 3 28 33 18 -5
14 Osmanlıspor FK 17 5 10 2 26 34 17 -8
15 Antalyaspor 17 4 8 5 19 31 17 -12
16 Atiker Konyaspor 17 4 10 3 16 23 15 -7
17 Gençlerbirliği 17 3 9 5 20 32 14 -12
18 Karabükspor 17 2 12 3 14 29 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 17 10 3 4 26 14 34 +12
2 Ümraniyespor 17 9 3 5 26 17 32 +9
3 Çaykur Rizespor 17 9 4 4 35 24 31 +11
4 Giresunspor 17 8 3 6 25 15 30 +10
5 Adanaspor 17 7 5 5 20 23 26 -3
6 Boluspor 17 7 7 3 21 17 24 +4
7 BB Erzurumspor 17 6 5 6 20 20 24 0
8 Balıkesirspor Baltok 17 7 5 5 32 28 23 +4
9 Elazığspor 17 6 6 5 24 22 23 +2
10 İstanbulspor 17 6 6 5 18 17 23 +1
11 Gazişehir Gaziantep FK 17 4 5 8 19 15 20 +4
12 Altınordu 17 5 7 5 24 25 20 -1
13 Adana Demirspor 17 5 7 5 23 26 20 -3
14 Samsunspor 17 4 6 7 16 22 19 -6
15 Eskişehirspor 17 5 6 6 33 29 18 +4
16 Denizlispor 17 3 9 5 16 27 14 -11
17 Manisaspor 17 6 9 2 21 27 11 -6
18 Gaziantepspor 17 1 12 4 7 38 4 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemen Belediyespor 17 12 3 2 38 11 38 +27
2 Sivas Belediyespor 17 11 1 5 28 8 38 +20
3 Hatayspor 17 12 3 2 26 8 38 +18
4 Afjet Afyonspor 17 11 1 5 28 13 38 +15
5 Keçiörengücü 17 10 5 2 43 19 32 +24
6 Sancaktepe Belediyespor 17 9 3 5 26 14 32 +12
7 İnegölspor 17 8 4 5 26 25 29 +1
8 Sarıyer 17 7 7 3 24 21 24 +3
9 Tokatspor 17 6 5 6 19 22 24 -3
10 Kastamonuspor 1966 17 7 8 2 29 24 23 +5
11 Amed Sportif 17 5 7 5 24 25 20 -1
12 Etimesgut Belediyespor 17 5 8 4 19 23 19 -4
13 Eyüpspor 17 5 9 3 25 35 18 -10
14 Bodrumspor 17 4 9 4 15 25 16 -10
15 Bucaspor 17 4 9 4 19 26 13 -7
16 Tuzlaspor 17 4 12 1 18 33 13 -15
17 Kocaeli Birlikspor 17 2 13 2 13 36 5 -23
18 Mersin İdmanyurdu 17 1 16 0 10 62 6 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 11 2 4 28 11 37 +17
2 Düzcespor 17 9 4 4 20 17 31 +3
3 Bayrampaşa 17 8 3 6 16 10 30 +6
4 Halide Edip Adıvar SK 17 7 3 7 22 14 28 +8
5 Batman Petrolspor 17 6 3 8 24 16 26 +8
6 Kemerspor 2003 17 6 4 7 30 24 25 +6
7 Bayburt Grup Özel İdare 17 6 4 7 21 17 25 +4
8 Ofspor 17 7 7 3 22 16 24 +6
9 Erbaaspor 17 6 5 6 22 17 24 +5
10 Kozan Belediyespor 17 6 6 5 21 23 23 -2
11 12 Bingölspor 17 5 5 7 16 18 22 -2
12 Yomraspor 17 5 8 4 13 23 19 -10
13 Çanakkale Dardanel SK 17 4 7 6 21 25 18 -4
14 Erzin Belediyespor 17 5 9 3 13 20 18 -7
15 Bergama Belediyespor 17 5 10 2 18 28 17 -10
16 Yeni Altındağ Bld. 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Orhangazi Belediyespor 17 2 7 8 15 22 14 -7
18 Çatalcaspor 17 3 9 5 9 20 14 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
19.01.2018 20:00 Kasımpaşa - Aytemiz Alanyaspor
20.01.2018 16:00 Osmanlispor FK - Evkur Yeni Malatyaspor
20.01.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği
20.01.2018 19:00 Fenerbahçe - Göztepe
21.01.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Teleset M. Akhisarspor
21.01.2018 19:00 Antalyaspor - Beşiktaş
21.01.2018 16:00 Bursaspor - İstanbul Başakşehir
21.01.2018 13:30 Atiker Konyaspor - Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 15:30 Eskişehirspor - İstanbulspor
20.01.2018 13:00 Denizlispor - Adanaspor
20.01.2018 13:00 Adana D.Spor - Balıkesirspor
21.01.2018 15:30 Giresunspor - Boluspor
21.01.2018 13:00 Umraniyespor - Gaziantepspor
21.01.2018 15:30 Manisaspor - Ç.Rizespor
21.01.2018 13:00 Erzurum BB - Ankaragücü
21.01.2018 18:00 Altınordu - Elazığspor
22.01.2018 18:00 Gaziantep Bykşhr Bld. - Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Kocaeli Birlik Spor - Menemen Bld.
20.01.2018 12:00 Eyüpspor - Etimesgut Belediyespor
20.01.2018 13:30 Sancaktepespor - 4 Eylül Bld.
21.01.2018 13:30 İnegölspor - Tuzlaspor
21.01.2018 13:00 Sarıyer - Bodrumspor
21.01.2018 13:00 Amed Sportif - Mersin İ.Y.
21.01.2018 13:30 Afjet Afyonspor - Tokatspor
21.01.2018 13:30 Kastamonuspor - Hatayspor
21.01.2018 13:30 Keçiörengücü - Bucaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Catalcaspor - 12 Bingolspor
20.01.2018 13:30 Halide Edip Adivar Spor - Duzcespor
20.01.2018 13:30 Ofspor - Yeni Altindag Belediyespor
20.01.2018 13:30 Bergama Belediyespor - Orhangazispor
21.01.2018 13:30 Bayburt Genclikspor - Erzin Belediyespor
21.01.2018 13:30 Kozan Belediyespor - Tekirova Bld.
21.01.2018 13:30 Batman Pet. - Bayrampaşa
21.01.2018 13:30 Erbaaspor - Dardanelspor
21.01.2018 13:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Yomraspor
GÜNLÜK BURÇ
HAVA DURUMU
YUKARI YUKARI