Bugun...



HASTANE ÖNCESİ TRAVMA HASTASININ STABİLİZASYONU
Tarih: 07-10-2017 18:39:53 Güncelleme: 07-10-2017 19:28:53 + -


• TRAVMA • Tek bir bölge, organ veya sistemin yaralanması • MULTİ TRAVMA • Birden fazla sistemin yaralanması

facebook-paylas
Tarih: 07-10-2017 18:39

HASTANE ÖNCESİ TRAVMA HASTASININ STABİLİZASYONU

- Trafik kazaları

- Yüksekten düşmeler

- Ateşli silah yaralanmaları

- Delici-kesici alet yaralanmaları

- Afetlerde yaralanmalar

 

• OLAY YERİNE GELEN SAĞLIK PERSONELİNİN AMACI

 

• Bir an evvel bir sağlık kuruluşuna yetiştirmek

• Hastayı yaşatmak!

• Hayatını tehdit eden yaralanmaları doğru öncelik sırasına göre saptamak ve derhal tedavi etmek

• Önce zarar verme !!

• TRAVMA YAKLAŞIMI

• Hazırlık

• Triaj

 

• Birincil bakı (ABCDE)

 

• Resussitasyon

• İkincil bakı (tepeden tırnağa)

• Tanısal çalışmalar

• Devamlı takip / sık değerlendirme

• Kesin tedavi ve bakım

• Hazırlık • Hastane öncesi travma sistemi - Ambulans - Paramedik, İtfaiye - İlk yardım ve kurtarma bilgisi

• Hastane travma sistemi - Bölge Travma Merkezleri - Travma timi, cerrahi kapasitesi - Acil Servis - Haberleşme (Uygun Hastane seçimi, vakit kaybının önlenmesi)

 

HAZIRLIK DÖNEMİ => HASTANE ÖNCESİ => HASTANE

 

• Travmatik Ölümler 

 

1. İlk dakikalardaki ölümler 

2. Golden hour: ilk birkaç saat

• Nedenleri: Havayolu tıkanmaları (subtotal) Subdural veya epidural hematom Hemo- veya pnömotoraks Karaciğer veya dalak rüptürü Pelvik ve diğer kırıklarda kan kaybı uygun acil bakım ile bu hastalar sıklıkla kurtarılır

3. Geç ölümler: sepsis, MOF 

• TRAVMA HASTASINA YAKLAŞIM • Hazırlık • Triaj • Birincil bakı (ABCDE) • Resusitasyon • İkincil bakı (tepeden tırnağa) • Tanısal çalışmalar • Devamlı takip / sık değerlendirme • Kesin tedavi ve bakım

• Hastanın Değerlendirilmesi

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

• Tepeden ayak tırnağına kadar muayene

• Hasta mutlaka soyulmalı

• Hastanın ısı kaybı önlenmeli

• Üzeri temiz çarşafla örtülmeli

 

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

 

• A (Airway) : Havayolu güvenliği

• C (Cervikal) : Boynun güvenliği

• B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon

• C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü

• D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme

• E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

 

• Amaç ; Ani gelişen ve yaşamı tehdit eden durumu engellemeye, ortadan kaldırmaya çalışmak

 

• Hava yolunun açılması

• Yabancı cisimler temizlenir

• Takma diş çıkarılır

• Kanama kontrol edilmeye çalışılır

• Jaw-thrust (çene itme)- Servikal yaralanma şüphesi

• Boyun hareketsiz orta hatta iken mandibulanın her iki köşesinden çenenin öne ve yukarı itilmesi

• Hastada spinal kord yaralanma şüphesi varsa, boyun hiperekstansiyona getirilmez

• Airway yerleştirilmesi

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

• A (Airway) : Havayolu güvenliği

• C (Cervikal) : Boynun güvenliği

• B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon

• C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü

• D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme

• E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

 

• A - AIRWAY + C- spine HAVA YOLU AÇIKLIĞININ SAĞLANMASI

 

• C-spine- Aksi ispat edilene kadar her hastada boyun yaralanması var 

 

• C - Servikal fraktür ne zaman

• Multipl travma (düşme, motorlu araç, darp)

• Klavikula üzeri künt travma

• Boyun ağrısı olan hastalar

• Boyun arkasında krepitasyon, deformite

• Bilinci kapalı hastalar

• Alkol, ilaç intoksikasyonu

• Büyük ek yaralanma, fraktürü olan hastalar

• B –Solunum

• Göğüs hareketleri

• Penetran yaralanmalar

• Trakea Deviasyonu, Juguler Venöz Dolgunluk

• Hızı, Derinliği • Düzeni, Tipi

• Cilt altı amfizem

• Eşit katılımı

• Krepitasyon

• Solunum Değerlendirilmesi

• Yardımcı solunum kasları, iki hemitoraksın da solunuma eşit katılması

• Bilateral solunum sesleri ve kalp sesleri

• Künt ve penetran yaralanma, subkutanöz amfizem ve krepitasyon

• Hiperrezonans, mat ses

• Ses kısıklığı, alt-üst ekstremite nabız basıncı farkı

• Solunum desteğinde yapılacaklar

• % 100 O2

• Bilinçsizse oral airway

• BVM (ambu) desteği

• İleri Hava yolu (ETE)

• Puls-Oksimetre

 

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

 

• A (Airway) : Havayolu güvenliği

• C (Cervikal) : Boynun güvenliği

• B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon

• C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü

• D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme

• E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

 

• Entübasyon Endikasyonları

 

• Solunum arresti • Hava yolu koruyucu reflekslerinin yokluğu • Hava yolu tıkanıklığı gelişme riski var (inhalasyon yanıkları, fasiyal kırık, status epileptikus) • GKS < 8 (travma hastası için GKS < 10) • Maskeyle yeterli O2 sağlanamaması (O2 sat <%90) • Hiperventilasyon gereken kapalı kafa travması

• Ani Ölümcül Göğüs Yaralanması (Birincil Bakıda Tespit)

• Hava yolu obstrüksiyonu • Tansiyon Pnömotoraks • Açık Pnömotoraks • Masif Hemotoraks • Flail chest (yelken göğüs) • Kardiyak tamponad

 

• C (Circulation) - Dolaşım

 

• Dolaşımı değerlendir • Nabzı, kan basıncını, solunum hızını kontrol et • Dış kanama: kontrol et ve gazlı bezle direkt bası • Kardiak monitör elektrodlarını yerleştir ve ritim belirle

• Nabız Kontrolü

• ERİŞKİN –Femoral • ÇOCUKLAR- Femoral veya karotis • BEBEKLER- Brachial • Taşikardik ve yüzeyel nabız • Alınamayan santral nabızlar --> CPR

• KANAMA KONTROLÜ

• Direkt Bası- Elavasyon veSargı

• Palpasyon ile alınan;

• Karotis nabzı : ~60 mm Hg • Femoral nabız: ~70 mm Hg • Radial nabız : ~80 mm Hg • Kırıklardaki tahmini kan kayıpları Humerus Kırığı : 1.5 ünite ( 750 ml) Tibia Kırığı : 1.5 ünite ( 750 ml) Femur Kırığı : 1500 ml Pelvis Kırığı : 6 ünite ( 3000 ml )

• Kristaloid/Kolloid Tedavisi

• Yetişkin 2 L (SF/RL) kristaloid - kan • Çocuk 20 ml/kg kristaloid bolus -10 ml/kg kan • < 6 yaş kemik içi infüzyon • 3:1 kuralı, Hemorajik şok; • 100 mL kan kaybına 300 mL elektrolit sol • Çocuklarda şok ileri evreye kadar gizlenebilir

• Sıvı Tedavisine Yanıt

• Sistolik Kan Basıncında artış • Kapiller dolum zamanı 2 sn altına iner • Kalp ritmi normale yaklaşır • İdrar çıkışı artar • Bilinç durumu düzelebilir • Bundan sonra sıvı tedavisi idame dozunda devam eder

 

• D (Disability) - Kısa Nörolojik değerlendirme

 

• Bilinç • GKS (E-M-V) • Pupil çapı (anizokori) • Işık refleksi • Lateralizan Nörolojik Defisit (ekstremite hareketlerini kontrol)

• Glasgow Koma Skalası (GKS)

 

• BİRİNCİ BAKI (A-C-B-C-D-E)

 

• A (Airway) : Havayolu güvenliği • C (Cervikal) : Boynun güvenliği • B (Breathing) : Solunum ve ventilasyon • C (Circulation): Dolaşım ve kanama kontrolü • D (Disability): Kısa nörolojik değerlendirme • E (Exposure) : Hastanın tamamen soyulması

• E (Exposure): Elbiselerin soyulması

• Vücut sıcaklığı korunur – IV sıvılar ılık olmalı – Oda sıcaklığı • Tüm vücut palpasyon ve inspeksiyonu • Kütük çevirme ile sırt bakısı

• Dikkat NG takma !!!

• Burun kırıkları • Orta yüz kırıkları • Koagülopati • Orogastrik tak

• Clavicula Fraktürü

• Kol karşı omuza konularak göğüse yapıştırılır • Kol vücuda yapışık şekilde “8” bandaj yapılır

• Ekstremiteleri Tehdit Eden Durumlar

• Dirsek veya diz proksimalinde damar yaralanması • Büyük eklem çıkığı • Sinir yaralanması ile kırık • Açık kırık • Kompartman sendromu • Ampütasyon

• Ekstremiteleri Tehdit Eden Durumlarda Yapılacaklar

• Öncelikle Kanama Kontrolü • Daha Sonra Steril Spançlarla Pansuman • Ekstremite Stabilizasyonu için uygun atel • Uygun teknikle Stabilizasyon • Spinboard’a yaralının alınması • Yaralının Uygun şekilde emniyet kemerleriyle ana sedyede stabilizasyonu

 

• EKSTREMiTE KIRIKLARINDA ÖNCELiK

 

• 1.Alt ekstremiteler üste göre önce • 2. Femur • 3. Eklem çevresi kırıkları • 4. Diğer uzun kemikler

• Hasta Taşınması

• Olay yerinde ilk müdahale sırasında • Olabildiğince erken travma tahtasına alınmalı • Tüm transportlar travma tahtası ile yapılmalı

• Hastanın Götürüleceği Acil Servise Hasta Hakkında Telsiz ile Bilgi Verilmeli

• Havayolunun durumu • Solunum ve nabız • Bilinç durumu • İmmobilizasyon • Yaralanmanın mekanizması ve olay yerindeki kan kaybı miktarı • Görünen yaralanmaların anatomik yeri

 

• ÖNEMLİ !

 

• Travma olguları adli olgular • Travma hastasına yaklaşım protokolüne uygun olarak yapılan her işlemin kaydı, dakika dakika zaman belirtilerek ve eksiksiz olarak tutulmalı • Kayıt eksiklikleri nedeniyle gerek tıbbi gerekse adli sorunlarla sıklıkla karşılaşılmakta • Unutulmamalı

 

• YAZILMAMIŞSA YAPILMAMIŞTIR

 

• Alanda ciddi şekilde yaralanmış bir travma hastasının resusitasyonu birincil bakıdan daha ileriye gitmemeli

 

• Havayolu, solunum, dolaşım ve nörolojik durumun hızlı stabilizasyonu hastaların hayatta kalmasının en önemli kriteri

 




Kaynak: AKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ACİL SERVİS UZ DR SEMRA ASLAY 2. KUZEY KIBRIS ACİL TIP GÜNLERİ ŞUBAT 2015

Editör: SerhATT Şimşek

Bu haber 699 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • SVT'li Hastalara Hastane Öncesi Acil Yaklaşım
    SVT'li Hastalara Hastane Öncesi Acil Yaklaşım
  • Akut Koroner Sendromları ve Hastane Öncesi Yaklaşım
    Akut Koroner Sendromları ve Hastane Öncesi Yaklaşım
  • Paramedik kimdir?Paramedik Nasıl Olunur?
    Paramedik kimdir?Paramedik Nasıl Olunur?
  • ACİL TIBBİ YARDIM VE BAKIM AKIŞ ŞEMALARI(ALGORİTMALAR)
    ACİL TIBBİ YARDIM VE BAKIM AKIŞ ŞEMALARI(ALGORİTMALAR)
  • Bir Zamanlar Türkiye
    Bir Zamanlar Türkiye
  • Sağlık Şehitleri
    Sağlık Şehitleri
  1. SVT'li Hastalara Hastane Öncesi Acil Yaklaşım
  2. Akut Koroner Sendromları ve Hastane Öncesi Yaklaşım
  3. Paramedik kimdir?Paramedik Nasıl Olunur?
  4. ACİL TIBBİ YARDIM VE BAKIM AKIŞ ŞEMALARI(ALGORİTMALAR)
  5. Bir Zamanlar Türkiye
  6. Sağlık Şehitleri
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Ambulansda Emniyet Kemeri ve Vakanın Emniyet Görevlisiyle Naklinin Önemi
    Ambulansda Emniyet Kemeri ve Vakanın Emniyet Görevlisiyle Naklinin Önemi
  • O Bir Ana Sedye
    O Bir Ana Sedye
  • Yasama Yol Ver ' Hayat Oyun Degildir '
    Yasama Yol Ver ' Hayat Oyun Degildir '
  • Siri'yi kullanarak annesinin hayatını kurtardı
    Siri'yi kullanarak annesinin hayatını kurtardı
  • 18.04.2017 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü koordineli;UMKE, 112 ve AFAD ekiplerini Ortak Çalışması
    18.04.2017 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü koordineli;UMKE, 112 ve AFAD ekiplerini Ortak Çalışması
  • 112 RAP ŞARKISI 2 ♣ ACİL TIP TEKNİSYENİ ♥ PARAMEDİK
    112 RAP ŞARKISI 2 ♣ ACİL TIP TEKNİSYENİ ♥ PARAMEDİK
  1. Ambulansda Emniyet Kemeri ve Vakanın Emniyet Görevlisiyle Naklinin Önemi
  2. O Bir Ana Sedye
  3. Yasama Yol Ver ' Hayat Oyun Degildir '
  4. Siri'yi kullanarak annesinin hayatını kurtardı
  5. 18.04.2017 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü koordineli;UMKE, 112 ve AFAD ekiplerini Ortak Çalışması
  6. 112 RAP ŞARKISI 2 ♣ ACİL TIP TEKNİSYENİ ♥ PARAMEDİK
VİDEO GALERİ
YUKARI