Bugun...



HASTANE ÖNCESİNDE NÖROLOJİK DEĞERLENDİRME
Tarih: 11-05-2017 12:23:49 + -


Nörolojik olguların veya hastalıkların tanısında; ilk gözlem, genel görünümde belirgin fiziksel yetersizlik ya da bozukluk, hasta veya ailesinden alınan öykü ve nörolojik muayene, en az tanı işlemleri kadar önemlidir. İlk değerlendirmede elde edilen bulgular, hızla değerlendirilip ona göre müdahale yapılmalıdır. Nörolojik acil olay karşısında amaç, yaşamsal ve nörolojik işlevlerin devamlılığını sağlamaktır.

facebook-paylas
Tarih: 11-05-2017 12:23

HASTANE ÖNCESİNDE NÖROLOJİK DEĞERLENDİRME

Nörolojik olguların veya hastalıkların tanısında; ilk gözlem, genel görünümde belirgin fiziksel yetersizlik ya da bozukluk, hasta veya ailesinden alınan öykü ve nörolojik muayene, en az tanı işlemleri kadar önemlidir. İlk değerlendirmede elde edilen bulgular, hızla değerlendirilip ona göre müdahale yapılmalıdır. Nörolojik acil olay karşısında amaç, yaşamsal ve nörolojik işlevlerin devamlılığını sağlamaktır.

Hastane Öncesi Nörolojik sorunu olan hastanın, AVPU skalasına göre bilinci değerlendirilir. ABC değerlendirmesi sonucunda solunum ve dolaşım stabilizasyonu sağlandıktan sonra ikinci değerlendirmeye geçilir. İkinci değerlendirme; öykü alma, fizik muayene ve yaşam bulgularının değerlendirilmesi ile birlikte acil nörolojik değerlendirmeyi kapsar.

 

BİLİNÇ DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ

Bilinç düzeyi, hastanın nörolojik durumundaki değişikliği haber veren ilk ve en önemli bulgudur. Bilincin bozulması nörolojik sorunun belirleyicisi olabilir. Hastanın bilinci, birinci değerlendirmede AVPU skalası ile ikinci değerlendirmede ise Glasgow Koma Skalası (GKS) ile değerlendirilir.

 

 

GKS puan değerlendirmesi sonucunda elde edilen 13–15 puan hastanın uyanık, (oryante) 9–12 puan prekoma döneminde, 8 puan ve altı ise komada olduğunu ifade eder.

 

 

 

Öykü

Değerlendirmedeki ilk adım, sorunun travmaya mı yoksa tıbbi bir kaynağa mı dayandığının belirlenmesidir. Hastanın mental fonksiyonlarının yetersizliği nedeniyle ilk öyküyü almak zor olabilir. Hastadan veya yakınlarından SAMPLE’ye göre öykü alınır. Göğüs, karın ve baş ağrısı olan hastalarda ağrı, PQRST’a göre değerlendirilir.

 

Pupilla Değerlendirmesi

Pupilla değerlendirmesi, özellikle bilinçsiz hastalarda çok önemlidir. Pupillalar değerlendirilirken büyüklüğü, eşit olup olmadığı ve ışığa reaksiyonu kontrol edilir. Pupilla büyüklüğü, otonom sinir sisteminin fonksiyonu (sempatik aktivasyonda dilatasyon, parasempatik aktivasyonda konstrüksiyon) hakkında bilgi verir. Pupiller yanıt değerlendirmesi, hastanın bilinç durumu göz önünde tutularak yapılır. Normal koşullarda pupilla çapı, ortamın ışık yoğunluğuna göre 2–5 mm arasında değişir. Pupillalar, ışığa küçülerek reaksiyon verir, şekilleri dairesel ve kenarları yuvarlaktır. Uyku durumunda pupillalar küçüktür.

 

 

İzokori: Her iki pupillanın eşit olmasıdır.

Anizokori: Pupillaların eşit olmamasıdır. Kafa içi basınç artışının erken bulgusudur. Hafif eşitsizlik normaldir.

Miyozis: Pupillaların küçülmesidir. Pupillaların çapı, yaklaşık 1–2 mm (pinpoint, iğne başı pupilla) ise ve ışığa reaksiyon vermiyorsa tehlikelidir. Morfin zehirlenmesi ve pons kanamalarında görülür. Talamus kanamasında ışığa cevap yoktur, gözler aşağı ve içeri bakar.

Midriyazis: Pupillaların büyümesidir. Her iki pupillada midriyazis (kayıp pupilla); beynin yaygın ve ağır şekilde etkilendiğini gösterir. Hastada ağır beyin sapı yaralanması veya ciddi beyin anoksisi vardır. Oryante iken pupillalar dilate ve ışık reaksiyonu yoksa büyük olasılıkla hasta topikal ilaç kullanmıştır. 

 

 

Nörolojik sorunu olan bir hastada pupillaların yanı sıra göz hareketlerinin de değerlendirilmesi gerekir. Gözlerin istirahat pozisyonu ile spontan ve refleks göz hareketleri değerlendirilir. Normal göz hareketleri beyin, beyin sapı, serebellum ve bunlar arasındaki bağlantılarla sağlanır. Bunun için parmak izlettirmek sık kullanılan bir yöntemdir. Hastaya parmağınızı göstererek sağa-sola, yukarı-aşağıya doğru, başını hareket ettirmeden gözleriyle izlemesi istenir. Hastanın pupillaları muayene edilirken kontakt lens ve takma göz kontrolü yapılmalı. Hastanın kontakt lensi varsa çıkarılır. Lensler, steril % 0.9 NaCl içine konularak hastayla birlikte hastaneye götürülür.

 

 

Duyu-Motor Sisteminin Değerlendirilmesi

Hastanın motor sistemi değerlendirilirken kol ve bacak kasları gözlenir. Titreme, anormal hareket ve kaslarda atrofi olup olmadığına bakılır. Motor sistem bozukluğunda, istirahat halindeyken titreme, hiperaktif kas tonüsü (seyirme) ve ayakları sürüyerek yürüme görülür. Serebellumdaki fonksiyon bozukluğu koordinasyonda azalma ve denge kaybına neden olur.

 

Estezi: Algılama, duyma, hissetme.

Parestezi: Dokunma, ağrı, termik ya da titreşim uyarılarının algılanmasında anomali.

Paralizi: Felç, inme.

Dipleji: Simetrik olarak vücudun her iki tarafında oluşan felç.

Hemipleji: Vücudun yarısının tam ya da kısmi felci.

Parapleji: İki taraflı alt ekstremite felci.

Quatripleji (Tetrapleji): Dört ekstremitenin felci.

Parezi: Genellikle kasılma güçsüzlüğü şeklinde ortaya çıkan hafif felç.

Monoparezi: Tek bir uzuvda oluşan parezi.

Hemiparezi: Vücudun yarısının parezisi.

Ataksi: Kas gücü eksilmeden istemli hareketlerde düzensizlik görülmesi.

Akinezi: İstemli hareketleri yapamama veya çizgili kaslarda aktivitenin ileri derecede azalması.

Bradikinezi: İstemli hareketlerin anormal yavaşlaması.

Diskinezi: İstemli hareketleri yapmada güçlük çekme ya da bu hareketleri yaparken ağrı oluşması.

Rijitide: Kas tonüsünde artma ve katılık.

Konvülsiyon: İstem dışı, tonik ya da klonik şekilde oluşan çizgili kasların şiddetli kasılması.

Myoklonus: Kaslarda meydana gelen düzenli ritmik kasılmalar. Epilepside sık görülür.

Tremor: Birbirine antagonist kasların istemsiz kasılmasına bağlı az veya çok ritmik hareket ve titremedir.

 

Dekortike postür (fleksör duruş): Üst ekstremitelerde, dirsek, el ve parmaklarda rijit bir fleksiyon ve içe rotasyon, bacaklarda içe rotasyon, ayaklarda plantar fleksiyon (ayak tabanı düşer) görülür. Bu postürün görüldüğü hastalarda yapısal ve işlevsel bozukluk, korteks dışındadır.

 

Deserebre postür (ekstansör duruş): Dört ekstremitenin ekstansör kasları ile ense ve çiğneme kaslarında tonüs artmasıdır. Dirsek ve el bileğinde ekstansiyon, el ve ayak parmaklarında fleksiyon görülür. Orta beyinde yapısal ve işlevsel bozukluk vardır. Deserebre postürü hipoksi, hipoglisemi, beyin sapı kesisi-zedelenmesi-kanaması ve temporal herniasyonda görülebilir.

 

 

Babinski refleksi: Ayak tabanının dış kısmı künt bir cisimle çizildiğinde, normal tepki olarak parmaklar fleksiyon yapar. Başparmağın ekstansiyon yapması, diğer parmakların yelpaze gibi açılması babinski refleksinin (+) olduğunu gösterir.

 

 

Kerning’s bulgusu: Bacağı dizden kıvırıp açmaya çalışırken bacak arkasında ağrı duyulmasıdır. (Menenjitte görülür.)

 

 

Brudzinski bulgusu: Sırt üstü yatan hastanın çenesi sternuma doğru değdirilmeye çalışıldığında her iki bacağın fleksiyonudur. (Menenjitte görülür.)

 

Ense sertliği: Başın öne ya da arkaya hareketinde dirençle karşılaşılmasıdır. Bu hastalarda başın sağ ve sol yan hareketlerinde fazla bir dirençle karşılaşılmaz. Menenjit, subaraknoid kanama, ağır servikal osteoartrit, ağır anksiyete, omurgada kırık, tetanos ve katatoni ense sertliğine neden olan durumlardır. 

 




Editör: Prm. İslam Çağrı ÇEVİK

Bu haber 2121 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • SVT'li Hastalara Hastane Öncesi Acil Yaklaşım
    SVT'li Hastalara Hastane Öncesi Acil Yaklaşım
  • Akut Koroner Sendromları ve Hastane Öncesi Yaklaşım
    Akut Koroner Sendromları ve Hastane Öncesi Yaklaşım
  • Paramedik kimdir?Paramedik Nasıl Olunur?
    Paramedik kimdir?Paramedik Nasıl Olunur?
  • ACİL TIBBİ YARDIM VE BAKIM AKIŞ ŞEMALARI(ALGORİTMALAR)
    ACİL TIBBİ YARDIM VE BAKIM AKIŞ ŞEMALARI(ALGORİTMALAR)
  • Bir Zamanlar Türkiye
    Bir Zamanlar Türkiye
  • Sağlık Şehitleri
    Sağlık Şehitleri
  1. SVT'li Hastalara Hastane Öncesi Acil Yaklaşım
  2. Akut Koroner Sendromları ve Hastane Öncesi Yaklaşım
  3. Paramedik kimdir?Paramedik Nasıl Olunur?
  4. ACİL TIBBİ YARDIM VE BAKIM AKIŞ ŞEMALARI(ALGORİTMALAR)
  5. Bir Zamanlar Türkiye
  6. Sağlık Şehitleri
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Ambulansda Emniyet Kemeri ve Vakanın Emniyet Görevlisiyle Naklinin Önemi
    Ambulansda Emniyet Kemeri ve Vakanın Emniyet Görevlisiyle Naklinin Önemi
  • O Bir Ana Sedye
    O Bir Ana Sedye
  • Yasama Yol Ver ' Hayat Oyun Degildir '
    Yasama Yol Ver ' Hayat Oyun Degildir '
  • Siri'yi kullanarak annesinin hayatını kurtardı
    Siri'yi kullanarak annesinin hayatını kurtardı
  • 18.04.2017 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü koordineli;UMKE, 112 ve AFAD ekiplerini Ortak Çalışması
    18.04.2017 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü koordineli;UMKE, 112 ve AFAD ekiplerini Ortak Çalışması
  • 112 RAP ŞARKISI 2 ♣ ACİL TIP TEKNİSYENİ ♥ PARAMEDİK
    112 RAP ŞARKISI 2 ♣ ACİL TIP TEKNİSYENİ ♥ PARAMEDİK
  1. Ambulansda Emniyet Kemeri ve Vakanın Emniyet Görevlisiyle Naklinin Önemi
  2. O Bir Ana Sedye
  3. Yasama Yol Ver ' Hayat Oyun Degildir '
  4. Siri'yi kullanarak annesinin hayatını kurtardı
  5. 18.04.2017 Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü koordineli;UMKE, 112 ve AFAD ekiplerini Ortak Çalışması
  6. 112 RAP ŞARKISI 2 ♣ ACİL TIP TEKNİSYENİ ♥ PARAMEDİK
VİDEO GALERİ
YUKARI