Bugun...



HASTANE ÖNCESİNDE NÖROLOJİK DEĞERLENDİRME

Nörolojik olguların veya hastalıkların tanısında; ilk gözlem, genel görünümde belirgin fiziksel yetersizlik ya da bozukluk, hasta veya ailesinden alınan öykü ve nörolojik muayene, en az tanı işlemleri kadar önemlidir. İlk değerlendirmede elde edilen bulgular, hızla değerlendirilip ona göre müdahale yapılmalıdır. Nörolojik acil olay karşısında amaç, yaşamsal ve nörolojik işlevlerin devamlılığını sağlamaktır.

facebook-paylas
Tarih: 11-05-2017 12:23

HASTANE ÖNCESİNDE NÖROLOJİK DEĞERLENDİRME

Nörolojik olguların veya hastalıkların tanısında; ilk gözlem, genel görünümde belirgin fiziksel yetersizlik ya da bozukluk, hasta veya ailesinden alınan öykü ve nörolojik muayene, en az tanı işlemleri kadar önemlidir. İlk değerlendirmede elde edilen bulgular, hızla değerlendirilip ona göre müdahale yapılmalıdır. Nörolojik acil olay karşısında amaç, yaşamsal ve nörolojik işlevlerin devamlılığını sağlamaktır.

Hastane Öncesi Nörolojik sorunu olan hastanın, AVPU skalasına göre bilinci değerlendirilir. ABC değerlendirmesi sonucunda solunum ve dolaşım stabilizasyonu sağlandıktan sonra ikinci değerlendirmeye geçilir. İkinci değerlendirme; öykü alma, fizik muayene ve yaşam bulgularının değerlendirilmesi ile birlikte acil nörolojik değerlendirmeyi kapsar.

 

BİLİNÇ DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ

Bilinç düzeyi, hastanın nörolojik durumundaki değişikliği haber veren ilk ve en önemli bulgudur. Bilincin bozulması nörolojik sorunun belirleyicisi olabilir. Hastanın bilinci, birinci değerlendirmede AVPU skalası ile ikinci değerlendirmede ise Glasgow Koma Skalası (GKS) ile değerlendirilir.

 

 

GKS puan değerlendirmesi sonucunda elde edilen 13–15 puan hastanın uyanık, (oryante) 9–12 puan prekoma döneminde, 8 puan ve altı ise komada olduğunu ifade eder.

 

 

 

Öykü

Değerlendirmedeki ilk adım, sorunun travmaya mı yoksa tıbbi bir kaynağa mı dayandığının belirlenmesidir. Hastanın mental fonksiyonlarının yetersizliği nedeniyle ilk öyküyü almak zor olabilir. Hastadan veya yakınlarından SAMPLE’ye göre öykü alınır. Göğüs, karın ve baş ağrısı olan hastalarda ağrı, PQRST’a göre değerlendirilir.

 

Pupilla Değerlendirmesi

Pupilla değerlendirmesi, özellikle bilinçsiz hastalarda çok önemlidir. Pupillalar değerlendirilirken büyüklüğü, eşit olup olmadığı ve ışığa reaksiyonu kontrol edilir. Pupilla büyüklüğü, otonom sinir sisteminin fonksiyonu (sempatik aktivasyonda dilatasyon, parasempatik aktivasyonda konstrüksiyon) hakkında bilgi verir. Pupiller yanıt değerlendirmesi, hastanın bilinç durumu göz önünde tutularak yapılır. Normal koşullarda pupilla çapı, ortamın ışık yoğunluğuna göre 2–5 mm arasında değişir. Pupillalar, ışığa küçülerek reaksiyon verir, şekilleri dairesel ve kenarları yuvarlaktır. Uyku durumunda pupillalar küçüktür.

 

 

İzokori: Her iki pupillanın eşit olmasıdır.

Anizokori: Pupillaların eşit olmamasıdır. Kafa içi basınç artışının erken bulgusudur. Hafif eşitsizlik normaldir.

Miyozis: Pupillaların küçülmesidir. Pupillaların çapı, yaklaşık 1–2 mm (pinpoint, iğne başı pupilla) ise ve ışığa reaksiyon vermiyorsa tehlikelidir. Morfin zehirlenmesi ve pons kanamalarında görülür. Talamus kanamasında ışığa cevap yoktur, gözler aşağı ve içeri bakar.

Midriyazis: Pupillaların büyümesidir. Her iki pupillada midriyazis (kayıp pupilla); beynin yaygın ve ağır şekilde etkilendiğini gösterir. Hastada ağır beyin sapı yaralanması veya ciddi beyin anoksisi vardır. Oryante iken pupillalar dilate ve ışık reaksiyonu yoksa büyük olasılıkla hasta topikal ilaç kullanmıştır. 

 

 

Nörolojik sorunu olan bir hastada pupillaların yanı sıra göz hareketlerinin de değerlendirilmesi gerekir. Gözlerin istirahat pozisyonu ile spontan ve refleks göz hareketleri değerlendirilir. Normal göz hareketleri beyin, beyin sapı, serebellum ve bunlar arasındaki bağlantılarla sağlanır. Bunun için parmak izlettirmek sık kullanılan bir yöntemdir. Hastaya parmağınızı göstererek sağa-sola, yukarı-aşağıya doğru, başını hareket ettirmeden gözleriyle izlemesi istenir. Hastanın pupillaları muayene edilirken kontakt lens ve takma göz kontrolü yapılmalı. Hastanın kontakt lensi varsa çıkarılır. Lensler, steril % 0.9 NaCl içine konularak hastayla birlikte hastaneye götürülür.

 

 

Duyu-Motor Sisteminin Değerlendirilmesi

Hastanın motor sistemi değerlendirilirken kol ve bacak kasları gözlenir. Titreme, anormal hareket ve kaslarda atrofi olup olmadığına bakılır. Motor sistem bozukluğunda, istirahat halindeyken titreme, hiperaktif kas tonüsü (seyirme) ve ayakları sürüyerek yürüme görülür. Serebellumdaki fonksiyon bozukluğu koordinasyonda azalma ve denge kaybına neden olur.

 

Estezi: Algılama, duyma, hissetme.

Parestezi: Dokunma, ağrı, termik ya da titreşim uyarılarının algılanmasında anomali.

Paralizi: Felç, inme.

Dipleji: Simetrik olarak vücudun her iki tarafında oluşan felç.

Hemipleji: Vücudun yarısının tam ya da kısmi felci.

Parapleji: İki taraflı alt ekstremite felci.

Quatripleji (Tetrapleji): Dört ekstremitenin felci.

Parezi: Genellikle kasılma güçsüzlüğü şeklinde ortaya çıkan hafif felç.

Monoparezi: Tek bir uzuvda oluşan parezi.

Hemiparezi: Vücudun yarısının parezisi.

Ataksi: Kas gücü eksilmeden istemli hareketlerde düzensizlik görülmesi.

Akinezi: İstemli hareketleri yapamama veya çizgili kaslarda aktivitenin ileri derecede azalması.

Bradikinezi: İstemli hareketlerin anormal yavaşlaması.

Diskinezi: İstemli hareketleri yapmada güçlük çekme ya da bu hareketleri yaparken ağrı oluşması.

Rijitide: Kas tonüsünde artma ve katılık.

Konvülsiyon: İstem dışı, tonik ya da klonik şekilde oluşan çizgili kasların şiddetli kasılması.

Myoklonus: Kaslarda meydana gelen düzenli ritmik kasılmalar. Epilepside sık görülür.

Tremor: Birbirine antagonist kasların istemsiz kasılmasına bağlı az veya çok ritmik hareket ve titremedir.

 

Dekortike postür (fleksör duruş): Üst ekstremitelerde, dirsek, el ve parmaklarda rijit bir fleksiyon ve içe rotasyon, bacaklarda içe rotasyon, ayaklarda plantar fleksiyon (ayak tabanı düşer) görülür. Bu postürün görüldüğü hastalarda yapısal ve işlevsel bozukluk, korteks dışındadır.

 

Deserebre postür (ekstansör duruş): Dört ekstremitenin ekstansör kasları ile ense ve çiğneme kaslarında tonüs artmasıdır. Dirsek ve el bileğinde ekstansiyon, el ve ayak parmaklarında fleksiyon görülür. Orta beyinde yapısal ve işlevsel bozukluk vardır. Deserebre postürü hipoksi, hipoglisemi, beyin sapı kesisi-zedelenmesi-kanaması ve temporal herniasyonda görülebilir.

 

 

Babinski refleksi: Ayak tabanının dış kısmı künt bir cisimle çizildiğinde, normal tepki olarak parmaklar fleksiyon yapar. Başparmağın ekstansiyon yapması, diğer parmakların yelpaze gibi açılması babinski refleksinin (+) olduğunu gösterir.

 

 

Kerning’s bulgusu: Bacağı dizden kıvırıp açmaya çalışırken bacak arkasında ağrı duyulmasıdır. (Menenjitte görülür.)

 

 

Brudzinski bulgusu: Sırt üstü yatan hastanın çenesi sternuma doğru değdirilmeye çalışıldığında her iki bacağın fleksiyonudur. (Menenjitte görülür.)

 

Ense sertliği: Başın öne ya da arkaya hareketinde dirençle karşılaşılmasıdır. Bu hastalarda başın sağ ve sol yan hareketlerinde fazla bir dirençle karşılaşılmaz. Menenjit, subaraknoid kanama, ağır servikal osteoartrit, ağır anksiyete, omurgada kırık, tetanos ve katatoni ense sertliğine neden olan durumlardır. 

 




Editör: Prm. İslam Çağrı ÇEVİK

Bu haber 4084 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


resmi ilanlar
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 11 3 3 31 18 36 +13
2 Galatasaray 17 11 4 2 37 22 35 +15
3 Fenerbahçe 17 9 2 6 34 20 33 +14
4 Beşiktaş 17 8 3 6 29 16 30 +13
5 Kayserispor 17 8 3 6 25 18 30 +7
6 Göztepe 17 9 5 3 30 26 30 +4
7 Trabzonspor 17 8 4 5 33 28 29 +5
8 Sivasspor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Bursaspor 17 7 6 4 28 19 25 +9
10 Yeni Malatyaspor 17 6 7 4 21 24 22 -3
11 Kasımpaşa 17 5 8 4 25 31 19 -6
12 Akhisarspor 17 5 8 4 22 30 19 -8
13 Aytemiz Alanyaspor 17 5 9 3 28 33 18 -5
14 Osmanlıspor FK 17 5 10 2 26 34 17 -8
15 Antalyaspor 17 4 8 5 19 31 17 -12
16 Atiker Konyaspor 17 4 10 3 16 23 15 -7
17 Gençlerbirliği 17 3 9 5 20 32 14 -12
18 Karabükspor 17 2 12 3 14 29 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 17 10 3 4 26 14 34 +12
2 Ümraniyespor 17 9 3 5 26 17 32 +9
3 Çaykur Rizespor 17 9 4 4 35 24 31 +11
4 Giresunspor 17 8 3 6 25 15 30 +10
5 Adanaspor 17 7 5 5 20 23 26 -3
6 Boluspor 17 7 7 3 21 17 24 +4
7 BB Erzurumspor 17 6 5 6 20 20 24 0
8 Balıkesirspor Baltok 17 7 5 5 32 28 23 +4
9 Elazığspor 17 6 6 5 24 22 23 +2
10 İstanbulspor 17 6 6 5 18 17 23 +1
11 Gazişehir Gaziantep FK 17 4 5 8 19 15 20 +4
12 Altınordu 17 5 7 5 24 25 20 -1
13 Adana Demirspor 17 5 7 5 23 26 20 -3
14 Samsunspor 17 4 6 7 16 22 19 -6
15 Eskişehirspor 17 5 6 6 33 29 18 +4
16 Denizlispor 17 3 9 5 16 27 14 -11
17 Manisaspor 17 6 9 2 21 27 11 -6
18 Gaziantepspor 17 1 12 4 7 38 4 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemen Belediyespor 17 12 3 2 38 11 38 +27
2 Sivas Belediyespor 17 11 1 5 28 8 38 +20
3 Hatayspor 17 12 3 2 26 8 38 +18
4 Afjet Afyonspor 17 11 1 5 28 13 38 +15
5 Keçiörengücü 17 10 5 2 43 19 32 +24
6 Sancaktepe Belediyespor 17 9 3 5 26 14 32 +12
7 İnegölspor 17 8 4 5 26 25 29 +1
8 Sarıyer 17 7 7 3 24 21 24 +3
9 Tokatspor 17 6 5 6 19 22 24 -3
10 Kastamonuspor 1966 17 7 8 2 29 24 23 +5
11 Amed Sportif 17 5 7 5 24 25 20 -1
12 Etimesgut Belediyespor 17 5 8 4 19 23 19 -4
13 Eyüpspor 17 5 9 3 25 35 18 -10
14 Bodrumspor 17 4 9 4 15 25 16 -10
15 Bucaspor 17 4 9 4 19 26 13 -7
16 Tuzlaspor 17 4 12 1 18 33 13 -15
17 Kocaeli Birlikspor 17 2 13 2 13 36 5 -23
18 Mersin İdmanyurdu 17 1 16 0 10 62 6 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 11 2 4 28 11 37 +17
2 Düzcespor 17 9 4 4 20 17 31 +3
3 Bayrampaşa 17 8 3 6 16 10 30 +6
4 Halide Edip Adıvar SK 17 7 3 7 22 14 28 +8
5 Batman Petrolspor 17 6 3 8 24 16 26 +8
6 Kemerspor 2003 17 6 4 7 30 24 25 +6
7 Bayburt Grup Özel İdare 17 6 4 7 21 17 25 +4
8 Ofspor 17 7 7 3 22 16 24 +6
9 Erbaaspor 17 6 5 6 22 17 24 +5
10 Kozan Belediyespor 17 6 6 5 21 23 23 -2
11 12 Bingölspor 17 5 5 7 16 18 22 -2
12 Yomraspor 17 5 8 4 13 23 19 -10
13 Çanakkale Dardanel SK 17 4 7 6 21 25 18 -4
14 Erzin Belediyespor 17 5 9 3 13 20 18 -7
15 Bergama Belediyespor 17 5 10 2 18 28 17 -10
16 Yeni Altındağ Bld. 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Orhangazi Belediyespor 17 2 7 8 15 22 14 -7
18 Çatalcaspor 17 3 9 5 9 20 14 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
19.01.2018 20:00 Kasımpaşa - Aytemiz Alanyaspor
20.01.2018 16:00 Osmanlispor FK - Evkur Yeni Malatyaspor
20.01.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği
20.01.2018 19:00 Fenerbahçe - Göztepe
21.01.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Teleset M. Akhisarspor
21.01.2018 19:00 Antalyaspor - Beşiktaş
21.01.2018 16:00 Bursaspor - İstanbul Başakşehir
21.01.2018 13:30 Atiker Konyaspor - Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 15:30 Eskişehirspor - İstanbulspor
20.01.2018 13:00 Denizlispor - Adanaspor
20.01.2018 13:00 Adana D.Spor - Balıkesirspor
21.01.2018 15:30 Giresunspor - Boluspor
21.01.2018 13:00 Umraniyespor - Gaziantepspor
21.01.2018 15:30 Manisaspor - Ç.Rizespor
21.01.2018 13:00 Erzurum BB - Ankaragücü
21.01.2018 18:00 Altınordu - Elazığspor
22.01.2018 18:00 Gaziantep Bykşhr Bld. - Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Kocaeli Birlik Spor - Menemen Bld.
20.01.2018 12:00 Eyüpspor - Etimesgut Belediyespor
20.01.2018 13:30 Sancaktepespor - 4 Eylül Bld.
21.01.2018 13:30 İnegölspor - Tuzlaspor
21.01.2018 13:00 Sarıyer - Bodrumspor
21.01.2018 13:00 Amed Sportif - Mersin İ.Y.
21.01.2018 13:30 Afjet Afyonspor - Tokatspor
21.01.2018 13:30 Kastamonuspor - Hatayspor
21.01.2018 13:30 Keçiörengücü - Bucaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Catalcaspor - 12 Bingolspor
20.01.2018 13:30 Halide Edip Adivar Spor - Duzcespor
20.01.2018 13:30 Ofspor - Yeni Altindag Belediyespor
20.01.2018 13:30 Bergama Belediyespor - Orhangazispor
21.01.2018 13:30 Bayburt Genclikspor - Erzin Belediyespor
21.01.2018 13:30 Kozan Belediyespor - Tekirova Bld.
21.01.2018 13:30 Batman Pet. - Bayrampaşa
21.01.2018 13:30 Erbaaspor - Dardanelspor
21.01.2018 13:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Yomraspor
GÜNLÜK BURÇ
HAVA DURUMU
YUKARI YUKARI