Bugun...



HİPOVOLEMİK HASTAYA HASTANE ÖNCESİ YAKLAŞIM

Dokunun oksijen gereksinimi ile dokuya oksijen sağlanması arasında dengesizliğe neden olan dolaşımsal yetmezlik olarak tanımlanır.

facebook-paylas
Güncelleme: 07-02-2018 12:50:13 Tarih: 07-02-2018 00:08

HİPOVOLEMİK HASTAYA HASTANE ÖNCESİ YAKLAŞIM

ŞOK

Dokunun oksijen gereksinimi ile dokuya oksijen sağlanması arasında dengesizliğe neden olan dolaşımsal yetmezlik olarak tanımlanır.

HİPOVOLEMİK ŞOK

İntravasküler volümün azalması sonucu, kalbin yeterli kanı ve oksijeni hayati organlara ulaştıramadığı sistemik bir bozukluktur. Hipovolemik şok aynı zamanda dokulardan metabolik atık ürünlerinin uzaklaştırılamadığı; hücre ve dokuların normal metabolizmasının bozulduğu nöroendokrin, immünolojik bir kaos tablosudur. Hipovolemik şok çeşitli cerrahi ve tıbbi hastalıklar sonucu ortaya çıkabilen acil bir tıbbi sendromdur. Erken tanı konup tedavi edilmesi, hücre hasarı ve ölümü engellemek bakımından çok önemlidir.

Hipovolemik Şok Nedenleri

A. Kanama

1. Travma: Solid organ yaralanması (karaciğer, dalak, akciğer), miyokard rüptürü, retroperitoneal kanamalar, duodenum rüptürü, travmatik dış kanamalar.

2. Kırıklar: Tibia ve humerus fraktürü, pelvik fraktür.

3. GİS: Özofagus varis kanaması, arteriovenöz malformasyonlar, ülser ve gastrit kanamaları, Mallary-Weiss sendromu, iskemik kolit.

4. Genital kanamalar: Dış gebelik rüptürü, over kisti torsiyonu, plasenta previa

5. Vasküler kanamalar: Anevrizma rüptürü, diseksiyon

B. Akut Sıvı-Elektrolit Kayıpları

1. Akut ekstrasellüler sıvı kaybı: Kusma, ishal, masif diü- rez, diabetes mellitus, diabetes insipidus, akut böbrek yetersizliğinin poliürik dönemi

2. Akut plazma kaybı: Geniş yanıklar, pankreatit, peritonit, ileus

NOT: Ayrıca diğer şok nedenlerinden vasodilatasyon, septik şok, norojenik şok ve anaflaktik şokta göreceli bir hipovolemi söz konusudur.

 

ŞOKUN  KLİNİK EVRELERİ

Şok dinamik bir olaydır ve 3 klinik evreden oluşur:

1- Kompanse şok evresi

2- Dekompanse şok evresi

3- Geri-dönüşümsüz şok evresi

1- Kompanse Şok Evresi

Bu dönemde genellikle bulgu yoktur veya çok az bulgu vardır. Kan basıncı ve kalp debisi normal veya hafif azalmıştır. Durumu düzeltmek için bazı mekanizmalar devreye girer ve kan basıncı, idrar çıkışı ve kalp işlevleri normal olarak sürdürülmeye çalışılır :

      - Baroreseptör refleksler (sempatik uyarı): vazokonstrüksiyon, taşikardi, ciltte soğukluk meydana gelir

      - SSS’nin iskemik yanıtı: arter basıncı < 50 mmHg olduğunda ortaya çıkar ve sempatik sistem devreye girer

      - Anjiyotensin sistemi: periferik vazokonstrüksiyon yaparak, böbreklerin su ve tuz tutmasına neden olur

      - Barsaklar: GİS’den sıvı absorpsiyonu yapar

      - Susuzluk: ağızdan su ve tuz alımı gerçekleşir.

 

2- Dekompanse Şok Evresi

Kompansasyon mekanizmaları yetersiz kalır ve doku perfüzyonu ile birlikte klasik şok tablosu ortaya çıkar. Kan basıncı ve kalp debisi azalır, taşikardi, oligüri, soğuk ve terli cilt ile birlikte siyanoz görülür. Ayrıca şu değişiklikler gözlenir:

      - Miyokard depresyonu

      - Vazomotor yetmezlik

      - Vasküler yetmezlik

      - Kapiller geçirgenliğin artması

      - İskemik dokulardan toksinlerin açığa çıkması (histamin, serotonin)

      - Hücresel işlevin bozulması

      - Asidoz

 

Geri-Dönüşümsüz Şok Evresi

Artık tedaviye yanıt vermez. Paradoksal olarak, kan basıncı ve kalp debisi kısa süreli de olsa normal değerlere yükseltilebilir. Ancak, dolaşım bozukluğu devam eder ve ölüm ile sonuçlanır. Şokun kötüleşmesinin asıl nedeni, yüksek enerji depolarının boşalması ve oksijen eksikliğidir

 

Hipovolemi bulguları:

•        Mental durumda değişiklik

•        Taşikardi (>100/dk)

•        Sistolik Kan Basıncı <90 mmHg

•        Takipne (>20/dk)

•        Soğuk, soluk ve terli cilt

•        Kapiller Geri Dolum Zamanı >2 saniye

 

Şokta Genel İlkeler

Şoktaki travma hastalarında, her zaman öncelikle hemorajik şok tedavi edilmelidir. Şokla birlikte hastaya travma yaklaşım ilkeleri uygulanmalıdır. (batan cisim varsa sabitlenmeli, kanama durdurulmalı vs.) Şok, yaşlılarda, çocuklarda, sporcularda ve gebelerde tipik-olmayan bulgular verebilir. Hastane Öncesi Acil Bakımdan genel prensip olarak hastanın havayolunun sağlanması, doğru ventilasyon ve oksijenlendirme, kanama kontrolü, hipoterminin önlenmesi ve sıvı replasmanı şok yönetiminin ana ilkeleridir.

 

HİPOVOLEMİK ŞOKTA HASTANE ÖNCESİ BAKIM

Hastanın AVPU ve ABC’si değerlendirilmelidir. Havayolu açıklığı sağlanmlı, solunum ve dolaşım desteklenmelidir. Yüksek konsantrasyonda BPV ile 10-15 lt/dk. Oksijen verilmelidir. Hastanın kardiyak monitorizasyonu yapılmalıdır. Sık vital parametreler değerlendirilmelidir. Hastaya çift geniş branüllü damaryolu açılmalıdır. Damaryolu açılamıyor ve 90 saniyenin üstündeyse intraosseoz girişim denenmelidir.  NaCl veya RL 1000 ml takılmalıdır. Ciddi hipovolemi bulgularında, 10 ml/kg sıvı 15-20 dakikada gönderilmelidir. (veya yaklaşık 2000 ml/saat olacak şekilde) Hipovolemik çocuklarda 20 ml/kg sıvı 5-20 dakikada verilmelidir.

Ciddi hipovolemi bulguları olan hastada, bolus olarak uygulanan ilk sıvı replasmanı sonrasında, vital bulgular (bilinç düzeyi, kalp hızı ve periferik nabızların varlığı, kapiller geri dolum zamanı, sistolik kan basıncı ve solunum sayısı) yeniden değerlendirilmelidir. Eğer bir kontrendikasyon (kalp yetmezliği gibi bir sistemik hastalık) yoksa, sistolik kan basıncı 90 mmHg’nin üzerine çıkana kadar sıvı uygulamaya devam edilmelidir. Hastanın vücut ısısı korunmalıdır. En yakın uygun merkeze transport yapılmalıdır.




Kaynak: TRK, Hatay 112 il Ambulans servisi eğitim birimi

Editör: Prm. İslam Çağrı ÇEVİK

Bu haber 454 defa okunmuştur.


FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


resmi ilanlar
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 11 3 3 31 18 36 +13
2 Galatasaray 17 11 4 2 37 22 35 +15
3 Fenerbahçe 17 9 2 6 34 20 33 +14
4 Beşiktaş 17 8 3 6 29 16 30 +13
5 Kayserispor 17 8 3 6 25 18 30 +7
6 Göztepe 17 9 5 3 30 26 30 +4
7 Trabzonspor 17 8 4 5 33 28 29 +5
8 Sivasspor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Bursaspor 17 7 6 4 28 19 25 +9
10 Yeni Malatyaspor 17 6 7 4 21 24 22 -3
11 Kasımpaşa 17 5 8 4 25 31 19 -6
12 Akhisarspor 17 5 8 4 22 30 19 -8
13 Aytemiz Alanyaspor 17 5 9 3 28 33 18 -5
14 Osmanlıspor FK 17 5 10 2 26 34 17 -8
15 Antalyaspor 17 4 8 5 19 31 17 -12
16 Atiker Konyaspor 17 4 10 3 16 23 15 -7
17 Gençlerbirliği 17 3 9 5 20 32 14 -12
18 Karabükspor 17 2 12 3 14 29 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 17 10 3 4 26 14 34 +12
2 Ümraniyespor 17 9 3 5 26 17 32 +9
3 Çaykur Rizespor 17 9 4 4 35 24 31 +11
4 Giresunspor 17 8 3 6 25 15 30 +10
5 Adanaspor 17 7 5 5 20 23 26 -3
6 Boluspor 17 7 7 3 21 17 24 +4
7 BB Erzurumspor 17 6 5 6 20 20 24 0
8 Balıkesirspor Baltok 17 7 5 5 32 28 23 +4
9 Elazığspor 17 6 6 5 24 22 23 +2
10 İstanbulspor 17 6 6 5 18 17 23 +1
11 Gazişehir Gaziantep FK 17 4 5 8 19 15 20 +4
12 Altınordu 17 5 7 5 24 25 20 -1
13 Adana Demirspor 17 5 7 5 23 26 20 -3
14 Samsunspor 17 4 6 7 16 22 19 -6
15 Eskişehirspor 17 5 6 6 33 29 18 +4
16 Denizlispor 17 3 9 5 16 27 14 -11
17 Manisaspor 17 6 9 2 21 27 11 -6
18 Gaziantepspor 17 1 12 4 7 38 4 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemen Belediyespor 17 12 3 2 38 11 38 +27
2 Sivas Belediyespor 17 11 1 5 28 8 38 +20
3 Hatayspor 17 12 3 2 26 8 38 +18
4 Afjet Afyonspor 17 11 1 5 28 13 38 +15
5 Keçiörengücü 17 10 5 2 43 19 32 +24
6 Sancaktepe Belediyespor 17 9 3 5 26 14 32 +12
7 İnegölspor 17 8 4 5 26 25 29 +1
8 Sarıyer 17 7 7 3 24 21 24 +3
9 Tokatspor 17 6 5 6 19 22 24 -3
10 Kastamonuspor 1966 17 7 8 2 29 24 23 +5
11 Amed Sportif 17 5 7 5 24 25 20 -1
12 Etimesgut Belediyespor 17 5 8 4 19 23 19 -4
13 Eyüpspor 17 5 9 3 25 35 18 -10
14 Bodrumspor 17 4 9 4 15 25 16 -10
15 Bucaspor 17 4 9 4 19 26 13 -7
16 Tuzlaspor 17 4 12 1 18 33 13 -15
17 Kocaeli Birlikspor 17 2 13 2 13 36 5 -23
18 Mersin İdmanyurdu 17 1 16 0 10 62 6 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 11 2 4 28 11 37 +17
2 Düzcespor 17 9 4 4 20 17 31 +3
3 Bayrampaşa 17 8 3 6 16 10 30 +6
4 Halide Edip Adıvar SK 17 7 3 7 22 14 28 +8
5 Batman Petrolspor 17 6 3 8 24 16 26 +8
6 Kemerspor 2003 17 6 4 7 30 24 25 +6
7 Bayburt Grup Özel İdare 17 6 4 7 21 17 25 +4
8 Ofspor 17 7 7 3 22 16 24 +6
9 Erbaaspor 17 6 5 6 22 17 24 +5
10 Kozan Belediyespor 17 6 6 5 21 23 23 -2
11 12 Bingölspor 17 5 5 7 16 18 22 -2
12 Yomraspor 17 5 8 4 13 23 19 -10
13 Çanakkale Dardanel SK 17 4 7 6 21 25 18 -4
14 Erzin Belediyespor 17 5 9 3 13 20 18 -7
15 Bergama Belediyespor 17 5 10 2 18 28 17 -10
16 Yeni Altındağ Bld. 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Orhangazi Belediyespor 17 2 7 8 15 22 14 -7
18 Çatalcaspor 17 3 9 5 9 20 14 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
19.01.2018 20:00 Kasımpaşa - Aytemiz Alanyaspor
20.01.2018 16:00 Osmanlispor FK - Evkur Yeni Malatyaspor
20.01.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği
20.01.2018 19:00 Fenerbahçe - Göztepe
21.01.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Teleset M. Akhisarspor
21.01.2018 19:00 Antalyaspor - Beşiktaş
21.01.2018 16:00 Bursaspor - İstanbul Başakşehir
21.01.2018 13:30 Atiker Konyaspor - Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 15:30 Eskişehirspor - İstanbulspor
20.01.2018 13:00 Denizlispor - Adanaspor
20.01.2018 13:00 Adana D.Spor - Balıkesirspor
21.01.2018 15:30 Giresunspor - Boluspor
21.01.2018 13:00 Umraniyespor - Gaziantepspor
21.01.2018 15:30 Manisaspor - Ç.Rizespor
21.01.2018 13:00 Erzurum BB - Ankaragücü
21.01.2018 18:00 Altınordu - Elazığspor
22.01.2018 18:00 Gaziantep Bykşhr Bld. - Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Kocaeli Birlik Spor - Menemen Bld.
20.01.2018 12:00 Eyüpspor - Etimesgut Belediyespor
20.01.2018 13:30 Sancaktepespor - 4 Eylül Bld.
21.01.2018 13:30 İnegölspor - Tuzlaspor
21.01.2018 13:00 Sarıyer - Bodrumspor
21.01.2018 13:00 Amed Sportif - Mersin İ.Y.
21.01.2018 13:30 Afjet Afyonspor - Tokatspor
21.01.2018 13:30 Kastamonuspor - Hatayspor
21.01.2018 13:30 Keçiörengücü - Bucaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Catalcaspor - 12 Bingolspor
20.01.2018 13:30 Halide Edip Adivar Spor - Duzcespor
20.01.2018 13:30 Ofspor - Yeni Altindag Belediyespor
20.01.2018 13:30 Bergama Belediyespor - Orhangazispor
21.01.2018 13:30 Bayburt Genclikspor - Erzin Belediyespor
21.01.2018 13:30 Kozan Belediyespor - Tekirova Bld.
21.01.2018 13:30 Batman Pet. - Bayrampaşa
21.01.2018 13:30 Erbaaspor - Dardanelspor
21.01.2018 13:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Yomraspor
GÜNLÜK BURÇ
HAVA DURUMU
YUKARI YUKARI