HABER AKIŞI

Pandemi Değil, Sindemi!

 Tarih: 13-11-2020 20:17:00  -   Güncelleme: 13-11-2020 20:31:48
The Lancet Genel Yayın Yönetmeni: Covid-19 pandemi değil, sindemi!

Son aylarda Covid-19'a karşı dünyanın farklı köşelerinde vaka sayısındaki artışa ya da azalışa bağlı olarak alınan önlemlerin sıkılaştırıldığına ya da gevşetildiğine tanık olduk. Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 pandemisi üzerine çalışmalar gerçekleştiren bazı bilim insanları, koronavirüsün bir pandemi değil, sindemi olduğunu öne iddia etti.
Birçok Avrupa ülkesi vaka sayılarının yeniden artmaya başlamasıyla birlikte sosyal mesafe önlemlerini yeniden sıkılaştırırken, Yeni Zelanda gibi vaka sayısının çok azaldığı ülkelerde tedbir seviyesi düşürüldü.

Ne var ki çok sayıda bilim insanı ve sağlık uzmanı koronavirüsle mücadelede bu stratejinin etkisinin çok sınırlı kaldığını düşünüyor.

Tıp dergisi Lancet'in genel yayın yönetmeni Richard Horton, yakınlarda dergide yer alan yorum yazısında "Müdahalelerimizin tümü hastalığın yayılmasını kontrol edebilmek için viral bulaşma yollarını kesmeye odaklandı" diye yazdı.

Horton, yazısında Covid-19'u pandemi değil sindemi olarak görmek gerektiğini savundu.

Sindemi ne demek?

Kavram öncelikle sinerji ve pandemi kavramlarının bir araya gelmesinden oluşuyor.

Covid-19 gibi salgınların içinde yayıldıkları toplumsal koşullardan bağımsız anlaşılamayacağını ifade ediyor.

Sonuçta bu salgının öyküsü o kadar basit değil. Bir yanda Covid-19'a yol açan SARS-CoV-2 adı verilen yeni koronavirüs var. Diğer yanda ise bunun daha çok daha önceden diyabet, kalp, kanser gibi hastalıkları olan insanlarda daha ölümcül etki yarattığı gerçeği var.

Salgının bu iki ayağı, eşitsizliklerin ve uçurumların çok derin olduğu bir toplumsal ortamda karşı karşıya geliyor.

Bu yılın başlarında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Covid-19 salgınının, "en korumasız insanları, yoksulluk içinde yaşayanları, dar gelirli çalışanları, kadınları ve çocukları, engellileri ve marjinalleştirilmiş grupları orantısız etkilediğini" söylemişti.

'1+1 bazen 2'den fazla eder'

Kavram ilk kez 1990'larda Amerikalı bilim insanı Merrill Singer tarafından, iki hastalığın birbiriyle etkileşmesinin insana ikisinin toplamından çok daha büyük zarar verdiğini ifade etmek amacıyla kullanıldı.

Singer'e bunu düşündüren, 1990'larda ABD'deki en yoksul kesimler içerisinde uyuşturucu kullanımı üzerinde yaptığı araştırmaydı.

Singer ve arkadaşları, ağır madde bağımlıları arasında tüberküloz, cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalıklar gibi birçok hastalığın çok yaygın olduğunu ve bazı durumlarda bu kişilerde iki ya da daha fazla hastalığın birbiriyle etkileşmesinin, verdikleri zararı ayrı ayrı verebileceklerinden çok daha artırdığını gördüler.

Tıpkı Covid-19'un hastalarda önceden var olan diyabet, kanser ve kalp hastalıkları gibi sorunlarla etkileşerek çok ağır etki yaratabilmesi gibi. Fakat Singer ve bir grup meslektaşı, bu hastalıkları ve dolayısıyla yol açtıkları ağır etkinin, aynı zamanda dünya çapında orantısız ölçüde, düşük gelirliler ve etnik azınlıklar arasında görüldüğünü de kayda geçirdiler.

Merrill Singer BBC'ye bunu "Bu etkileşim, aynı zamanda bu hastalıkları bir araya getiren ya da belli bir kesimi bunların etkisine karşı daha korumasız bırakan toplum ve çevre koşulları tarafından mümkün kılınıyor" diye ifade etti.

Sosyoekonomik koşulların etkisi

Kanada'daki Laval Üniversitesinden Tiff-Annie Kenny, diyabet ya da obezite gibi Covid-19 bakımından riski artıran hastalıkların düşük gelir gruplarındaki insanlarda çok daha yaygın olduğuna dikkat çekiyor.

Kenny, Kuzey Kutbu bölgesinde gıda kıtlığı, iklim değişikliği ve konut sıkıntısı çeken kesimler arasında araştırma yapıyor. Bu koşulların, sosyal mesafe ya da el yıkama gibi temel önlemleri uygulamayı güçleştirdiğini anlatıyor.

Fakat bu zaten bütün hastalıklar için geçerli bir durum değil mi? Zaten bütün hastalıklar sağlık hizmetleri, iyi gıda ve temizlik koşullarına erişimi daha sınırlı olan kesimleri daha çok etkilemiyor mu? Aynı şekilde bu hastalıklar da her zaman başka hastalıklar ya da sağlık sorunlarıyla etkileşmiyor mu?

Kenny, "Grip ve soğuk algınlığının sindemik olmadığı konusunda kanıtlar giderek artıyor. Yani bir kişi her ikisine de maruz kaldığında durum kötüleşmiyor, iki hastalıktan sadece biri ilerliyor, diğeri gelişmiyor" diyor.

Strateji değişikliği

Duruma sindemi penceresinden bakarak yorumlayan Tiff-Annie Kenny, Covid-19 karşısında klasik salgın hastalıklara karşı geliştirilen klasik bulaşı riskini azaltma yaklaşımının ötesine geçerek, insanların toplumsal bağlam içinde görülmesi gerektiğini söylüyor.

Birçok uzman yeni koronavirüsün yayılmasını yavaşlatmak ve etkisini azaltmak için belli grupları hastalık karşısında daha zayıf kılan sosyal koşulları göz önüne almanın hayati önem taşıdığı görüşüne katılıyor.

Merrill Singer, "Eğer insanları, sağlık sistemlerini, ekonomiyi mahveden bu salgına dur demek istiyorsak sindemiyi mümkün kılan sağlık sorunları ve mevcut hastalıklara ilişkin de bir şeyler yapmamız gerektiğini görüyoruz" diyor.

"Yoksulların sağlık hizmetlerine erişimini ya da yeterli besine ulaşmasını zorlaştıran yapısal faktörlere de çözüm sunmamız lazım" diye sürdürüyor.

Singer, insanlığın bundan sonra karşı karşıya geleceği salgınlar açısından da stratejinin değiştirilmesi büyük önem taşıyor.

"İnsanlık doğal yaşam ortamlarını işgal etmeyi sürdürdükçe ya da iklim değişikliği ve ormansızlaşmanın sonucu olarak bu tür salgınlar sürekli karşımıza çıkacak" diyor.

Tıp dergisi Lancet'in genel yayın yönetmeni Richard Horton da bu görüşü paylaşarak ve şunları ekliyor:

"Bir tedavi ne kadar etkili, bir aşı ne kadar koruyucu olursa olsun, Covid-19'a saf bir biyo-medikal çözüm arama çabası başarılı olmayacaktır. Hükümetler toplumlarımızdaki derin eşitsizlikleri düzeltecek politikalar geliştirmedikçe hiçbir zaman salgınlara karşı güvende olmayacağız" 

 

YOUTUBE KANALIMIZDA Kİ SON YÜKLEMEMİZ

Sosyal Medyada Bizi Destekler Misiniz?
YOUTUBE 112AcilFm Kanalımız için TIKLA
FACEBOOK 112AcilFm Sayfamız için TIKLA
TWİTTER 112AcilFm Sayfamız için TIKLA
İNSTAGRAM 112AcilFm Sayfamız için TIKLA
ANDROİD 112AcilFm Uygulamamız için TIKLA
TikTok 112AcilFm Sayfamız için TIKLA
  Editör: SerhATT ŞİMŞEK   Bu haber 439 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER CORONA VİRÜS HABERLERİ
  FLASH HABERLERİ
Çocuklarım aç diyen Roman kadına Geber Diyen Yetkiliye Bakın Ne Oldu ? Çocuklarım aç diyen Roman kadına Geber Diyen Yetkiliye Bakın Ne Oldu ? Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, "Çocuklarımız aç, nasıl evde kalalı..
ORDU'DA DOMUZ GRİBİNDEN ÖLÜM ORDU'DA DOMUZ GRİBİNDEN ÖLÜM Ordu'da 1 kişi domuz gribinden hayatını kaybetti.
Devlet Hastanesi tuvaletinde bebek cesedi bulundu ! Devlet Hastanesi tuvaletinde bebek cesedi bulundu ! İzmir'in Torbalı ilçesinde Devlet Hastanesi'nin kadınlar tuvaletinde yeni doğmuş..
Torbalı DOKTOR Katilinden Şok İstek! Torbalı DOKTOR Katilinden Şok İstek! İzmir Torbalıİlçe Sağlık Müdürü Mehmet Fuat Park ile Torbalı Devlet Hastanesi Do..
  Sağlık Bakanlığı HABERLERİ
Sağlık Bakanlığı:Yıllık İzinler Yanmayacak,Devredecek ! Sağlık Bakanlığı:Yıllık İzinler Yanmayacak,Devredecek ! Pandemi nedeniyle izinleri iptal olan Sağlık Bakanlığı personeline Bakanlıktan s..
Dünya Sağlık Örgütü, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın Önerisini Kabul Etti ! Dünya Sağlık Örgütü, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın Önerisini Kabul Etti ! Bakan Koca’nın Teklifi kabul edildi: 2021 Yılı Tüm Dünyada Sağlık Çalışanları Yı..
3 Aylık İstifa Yasağı Kaldırıldı! 3 Aylık İstifa Yasağı Kaldırıldı! Sağlık Bakanlığı yayınladığı son yazıyla Bakanlık ve özel sağlık ile üniversite ..
Güncel 2020 Sağlık Bakanlığı Aşılama Takvimi Güncel 2020 Sağlık Bakanlığı Aşılama Takvimi Sağlık Bakanlığı tarafından 81 il sağlık müdürlüğüne gönderilen yazıyla, aşılama..
  Ambulans Kazası HABERLERİ
Ambulans ile Otomobil Çarpıştı 4 YARALI ! Ambulans ile Otomobil Çarpıştı 4 YARALI ! Kars Harakani Devlet Hastanesine hasta bıraktıktan sonra yolda 06 BF 9015 plakal..
Feci Ambulans Kazası Anbean Kameralara Yansıdı ! Feci Ambulans Kazası Anbean Kameralara Yansıdı ! Muğla’dan Denizli’ye hasta nakil eden ambulans sirenleri açık vaziyette ışıklard..
AMBULANS KAZA YAPTI ! AMBULANS KAZA YAPTI ! Diyarbakır'da Corona virüs vakası taşıyan ambulans ELAZIĞ DİYARBAKIR KARAYOLUNDA..
Ambulans Kazası 1 Yaralı ! Ambulans Kazası 1 Yaralı ! Zonguldak’ta otomobil ile ambulans kafa kafaya çarpıştı. Kazada otomobil sürücüs..
  KPSS HABERLERİ
ÖSYM 3 bin sağlık personeli ataması için tercih işlemlerini başlattı ÖSYM 3 bin sağlık personeli ataması için tercih işlemlerini başlattı ÖSYM, Sağlık Bakanlığınca İstanbul'daki sağlık tesislerinde istihdam edilmek üze..
KPSS 2020/4 Yerleştirme Sonuçları Açıklandı KPSS 2020/4 Yerleştirme Sonuçları Açıklandı KPSS-2020/4 Sağlık Bakanlığının Sözleşmeli Pozisyonlarına Yerleştirme Sonuçları ..
Sözleşmeli Olarak Çalışan Personel KPSS Tercihlerinde Bulunabilir Mi? Sözleşmeli Olarak Çalışan Personel KPSS Tercihlerinde Bulunabilir Mi? Sözleşmeli Olarak Çalışan Personellerin merakı üzerine KPSS 2020/4 Tercihlerind..
KPSS 2019/7 Tercihleri Şikayet edildi KPSS 2019/7 Tercihleri Şikayet edildi 2019/6 KPSS tercihlerinde yerleşen adayların, 2019/7 KPSS tercihlerine de başvur..
  Beyaz Kod HABERLERİ
İntihar Etti ! Yakınları sağlık çalışanlarını ve polisi Darp Etti ! İntihar Etti ! Yakınları sağlık çalışanlarını ve polisi Darp Etti ! ANKARA'da intihar eden ve hastanede hayatını kaybeden gencin yakınları, sağlık ç..
Filyasyon Ekibini Kilitledi, Sürücüyü Darp Etti ! Filyasyon Ekibini Kilitledi, Sürücüyü Darp Etti ! Konya'da bir hastanın oturduğu siteye kontrol amaçlı giden filyasyon ekibini han..
Temmuz Ayında 22 Sağlık Personeli Darp Edildi ! Temmuz Ayında 22 Sağlık Personeli Darp Edildi ! Memur-Sen Konfederasyonuna bağlı Sağlık-Sen, temmuz ayında yaşanan ve kamuoyuna ..
Akademisyenden, Tartıştığı Doktorlara Tekme Tokat DARP Akademisyenden, Tartıştığı Doktorlara Tekme Tokat DARP Eskişehir'de Aile Sağlığı Merkezi'ne avukatlık stajı yapmak isteyen kızına sağlı..
  MAGAZİN HABERLERİ
Sağlık Çalışanları Tüm Türkiye'yi Duygulandırdı! ''Covid 19 Şehitleri İçin Söylediler'' Sağlık Çalışanları Tüm Türkiye'yi Duygulandırdı! ''Covid 19 Şehitleri İçin Söylediler'' Eskişehir Sağlık Çalışanları tüm Türkiye'yi duygulandıran bir çalışmaya imzaya a..
Hastane Bahçesinde COVİD-19 SAVAŞÇILARINA Moral Konseri ! Hastane Bahçesinde COVİD-19 SAVAŞÇILARINA Moral Konseri ! "Turkish Brass Ensemble" isimli müzik topluluğu koronavirüs (Kovid-19) salgınıyl..
Koronavirüsten Vefat Eden Sağlık Çalışanlarına Meslektaşlarından “Müzik ile bir nefes” Koronavirüsten Vefat Eden Sağlık Çalışanlarına Meslektaşlarından “Müzik ile bir nefes” Trabzon’daki doktorlardan Muhteşem bir çalışma… Tüyleriniz diken diken olacak… İ..
Sağlık Personelleri Sağlık Personelleri Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından hazırlanan klipte sağlık çalışanlarının Yu..

112AcilFm i Ne Sıklıkla Takip Ediyorsunuz ?


HABER ARŞİVİ
LİNKLER
Yukarı