Bugun...



TÜBERKÜLOZ’DA BULAŞMA,TBC,YAKLAŞIM,NAKİL

Uzun yıllar genetik geçişli bir hastalık olduğu düşünülen tüberkülozun bulaşıcı olduğu görüşü 16. yüzyılın ortalarında ortaya konulmuş ve bu dönemde hastaların toplumdan izolasyonu başlamıştır. 1843’de insandan alınan kazeöz materyalin tavşanlara enjeksiyonu ile tüberkülozun bulaştığını deneysel olarak gösterilmiştir.

facebook-paylas
Tarih: 02-01-2018 09:40

TÜBERKÜLOZ’DA BULAŞMA,TBC,YAKLAŞIM,NAKİL

TÜBERKÜLOZ’DA,TBC GENEL TANIM

Genellikle aktif akciğer tüberkülozlu olgulardır. Primer akciğer tüberkülozu bulaştırıcıdır. Diğer organ tüberkülozlu hastalar bulaştırıcı değildir. Tüberkülozun hava yolu ile bulaşmasının mekanizmaları 1930’lu yıllarda Wells ve arkadaşları tarafından “damlacık çekirdekleri ile bulaşma” teorisi ile açıklanmıştır. Tüberkülozlu bir hastanın öksürme, hapşırma ve konuşması ile havaya bol miktarda basil yüklü damlacıklar atılmaktadır. Damlacıkların parçalanması ve içerdiği suyun buharlaşması ile damlacık çekirdekleri denilen daha küçük parçacıklar oluşmaktadır. Her bir damlacık çekirdeği 1-3 basil içermektedir. Damlacık çekirdekleri havada saatlerce kalabilmektedirler. Damlacık çekirdeklerinin çapı arttıkça yere çökme hızları artar. 10 mikrondan daha küçük olanlar havada asılı kalabilirlerse de, 5 mikrondan daha büyük olanlar genellikle burunda tutulurlar. Tersine olarak, damlacık çekirdeklerinin çapı ne kadar küçük olursa alveollere ulaştıktan sonra orada kalma şansları o derece azalır. Sonuç olarak hastalık etkeni olabilen damlacık çekirdeklerinin çapı 1 - 5 mikron arasındadır. Normal solunumda oluşan partikül sayısı çok azdır. Öksürme, hapşırma, esneme, şarkı söyleme, konuşma veya mükoz bağın parçalanmasına yetecek güçte havanın hareketine neden olarak damlacıklar oluştururlar. Solunum sekresyonlarının karakteri ve hacmi de bulaştırıcılığı etkileyen faktörlerdir. İnce ve sulu sekresyonlar, visköz müküse göre göre daha kolaylıkla solunabilir büyüklükte partiküllere parçalanabilirler. Öksürürken ağzı kapatmak gibi basit yöntemler damlacık oluşumunu azaltabilirler. Hastanın maske ile ağzını kapatması sonucu, damlacık çekirdekleri daha büyük partiküller halindeyken maske tarafından tutulurlar. Hasta ile karşılaşan kişilerin maske kullanıyor olması, hastanın maske kullanması kadar etkin bir yöntem değildir. Havaya karışmış olan damlacıklar daima kendini oluşturan ana damlacıklara göre çok daha küçüktürler ve çok uzun süre yere konmadan havada asılı kalabilirler. Daha büyük partiküller, dansiteleri ve yüzey alanları ile uyumlu olarak çevrelerine çökerler ve tekrar havalandıklarında büyüklükleri değişmediklerinden ilk baştaki durumdan daha tehlikeli değildir. Bu nedenle tüberkülozlu hastalarda aynı evde yaşayanlarda, kontamine havanın yeterli havalandırma ile temizlenmesi dışında diğer dekontaminasyon işlemlerine gerek yoktur. Bulaşıcılıkta en önemli diğer faktör, kaynak olgunun akciğerlerinde bulunan basil sayısıdır. Hastalığın yaygınlığı ve morfolojisi değerlendirilerek anlaşılır. Akciğer grafisi ve balgamın direkt mikroskopisi gerekir. Yayma (+) olgular en çok bulaştırıcı olan olgulardır. Ancak 1 mililitresinde 5000 basil bulunan balgam örneklerinde anlamlı oranda yayma (+) bulunabilmektedir. Balgam örneğinin 1 mililitresinde 10.000 basil bulunduğunda ise yayma % 95 oranında (+) bulunmaktadır. Bu nedenle yaymanın mikroskobik muayenesi bulaştırıcı olguyu tanımak için çok duyarlı bir metottur. Ancak yayma (-) kültür (+) tüberküloz olguları da yayma (+) olgulara göre oldukça az olsa da bulaştırıcıdır. Kaynak olgunun bulaşıcılığının değerlendirilmesinde kemoterapinin uygulanması da önemli bir etkendir. Balgam ARB’si pozitif olup tedavi görmekte olan hastalar, tedavi görmeyenlere oranla az bulaştırıcıdır. Kemoterapinin en önemli etkisi akciğerdeki basil populasyonu üzerine olan direkt etkisidir. Hobby ve ark. ortalama 15 günlük kombine ilaç tedavisinin balgamın 1 ml.sindeki tüberküloz basil sayısını en az 2 logaritmik azalttığını, yaklaşık 106 ’dan 104 ’e indirdiğini veya % 99 azalttığını göstermiştir. Sonuç olarak; akciğer, endobronşial, larinks tüberkülozu, balgam yaymasında ARB pozitifliği olanlar ve akciğer filminde kavitesi bulunan hastalar bulaştırıcıdır. Öksüren, hapşıran hastalar, tüberküloz tedavisi almayan hastalar, tüberküloz tedavisi aldığı halde yetersiz tedavide olan hastalar, ilaçlara direnç nedenleriyle iyileşemeyen hastalar da bulaştırıcıdır. Bronkoskopi, otopsi, endotrakeal entübasyon gibi işlemler kaynak olgudan bulaştırıcılığı artıran faktörlerdir. 

Sağlık Kurumlarında VE Nakil Sırası Tüberküloz Bulaşması

Sağlık çalışanlarında antibiyotik öncesi dönemlerde tüberküloz riski yüksek iken, 1950’lerden sonra hızla düşüş görülmüştür. Kanada’da 1994-1997 yılları arasında 17 hastanede yapılan bir çalışmada, tüberkülin testi pozitif sağlık çalışanı oranı, genel toplumdan daha fazla bulunmuş. Birçok hastenedeki yetersiz havalandırma ve hastalara tedavi başlamadaki geçikmenin bu riski artırdığı belirtilmiştir. Sağlık çalışanlarında tüberküloz riski konusunda hastane salgınlarını ve diğer epidemiyolojik çalışmaları değerlendiren Markowitz, tüberküloz infeksiyon riskinin hastane çalışanlarında belirgin olarak daha yüksek olduğu sonucuna varmıştır. Tüberküloz riski yüksek meslek olarak ilk saptanan grup hemşireler olmuştur. Göğüs hastalıkları uzmanlarının, tüberküloz hastalarıyla daha fazla karşılaşmaları, bronkoskopi yapmaları, ventilatöre bağlı hastaları izlemeleri nedeniyle tüberküloz riski yüksektir. Özellikle otopsi yapan patologlar ile laboratuar çalışanları da tüberküloz bulaşması açısından risk grubunu oluşturmaktadırlar. Tanı koymada geçikmeler, temaslıların hastayla maruz kalma süresini uzatmaktadır ve dolayısıyla tanı konulmamış tüberküloz hastaları hastalığı daha fazla kişiye bulaştırmaktadır. Ülkemizde son 20 yılda tüberküloz insidansı yüzbinde 52 ile 27 arasında değişmektedir. Hastanelerde yapılan çalışmalarda kesin tüberküloz tanısı alan sağlık çalışanlarında ise yüzbinde 250-670 arasında değişen oranda nokta prevalans saptanmıştır. 

Sağlık Kurumlarında ve Nakilde Tüberküloz Bulaşmasın Kontrolü:

Tüberküloz bulaşmasını önlemek için, aktif tüberküloz hastalığı olan kişilere erken tanı koymak ve etkili tedavi uygulanması en önemli konudur. Tüberküloz tanısı için en kısa sürede balgamda ARB incelemesi yapılmalı ve aynı gün içerisinde sonuçlandırılmalıdır. Tanı konan her tüberküloz hastası yaşadığı yerdeki verem savaşı dispanserine bildirilmelidiR.

Tanı konulan tüberküloz hastaları için yapılacaklar:

Tüberküloz şüphesi olan veya hastalığı olanların eğer hastaneye yatacaksa, tüberküloz izolasyon odalarına yatırılması gelişmiş ülkelerde uygulanmaktadır. Ülkemizde genellikle izolasyon odalarının olmaması nedeniyle, en azından basil çıkaran hastaların, basil çıkarmayan hastalardan ve tanısı kuşkulu hastalardan ayrı odalarda tutulması sağlanmalıdır. Tüberküloz izolasyon işlemleri Tüberküloz izolasyonu uygulanan hastalara, neden izole edildikleri anlatılmalıdır. Tüberkülozlu hastaların oda kapılarının kapalı tutulması gerekir. Odaya girenler koruyucu maske takmalıdır. Hasta, odasından dışarıya çıktığında maske takmalıdır. Hastada tüberküloz olmadığı sonucuna varılırsa, hasta izolasyondan çıkarılabilir. Tedavi ile bulaştırıcılığın ne zaman sona erdiği konusu tartışmalıdır. Hastanın tedavi ile klinik ve bakteriyolojik iyileşmesinin görülmesi gereklidir. Çok ilaca dirençli tüberküloz hastalarının bulaştırıcılığını sürebileceğinden, hastanede yattıkları sürece izolasyon odalarında tutulmaları önerilir. Hastanın taburculuğu planlandığı zaman, hangi verem savaşı dispanserine gideceği belirlenmelidir.

TBC DE ultraviyole

Havanın temizlenmesi (dezenfeksiyonu); ya HEPA (yüksek etkili partikül hava) filtresi ya da ultraviyole ile olur.Ultraviyole, mycobacteriun tuberculosis’in inaktivasyonunda ya da öldürülmesinde etkilidir. Dalga boyu 254 nm olan UV-C ışınları üst oda havasına yönelik olarak 24 saat açık bırakılmalıdır. 20 m2 ’lik bir oda için, her biri 15 W’lık iki UV lamba ünitesi gerekir.

Sonuçlar ve Öneriler: 

Tüberküloz ve çok ilaca dirençli tüberkülozun hastanede bulaşmasına karşı tüberküloz kontrol önlemlerinin etkili olduğu bulunmuştur. Tanı konulmamış bir tüberküloz hastası, en önemli bulaş kaynağıdır. Hastalara erken tanı koymalı, hastayı uygun şekilde izole etmeli, en erken dönemde etkili tedaviye başlamalıyız Özkara Ş.’in “Sağlık kurumlarında tüberküloz bulaşması ve alınması gereken önlemler” isimli derleme yazısınında belirttiği üzere, sağlık çalışanlarına tüberkülozun bulaşmamaması için gereken önlemler konusunda bir kılavuz hazırlanmalıdır. Ülkemiz için uygulanabilir, sürekliliği sağlanabilir ve maliyeti karşılanabilir çözümler ortaya konulmalı ve bu kılavuzun infeksiyon kontrol komitelerince sağlık kurumlarında uygulanmasına başlanmalıdır. 




Kaynak: 112AcilFm,verem.org.tr

Editör: SerhATT Şimşek

Bu haber 446 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Sağlıkçı Eğitim Merkezi Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
HABER ARA
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


resmi ilanlar
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Medipol Başakşehir 17 11 3 3 31 18 36 +13
2 Galatasaray 17 11 4 2 37 22 35 +15
3 Fenerbahçe 17 9 2 6 34 20 33 +14
4 Beşiktaş 17 8 3 6 29 16 30 +13
5 Kayserispor 17 8 3 6 25 18 30 +7
6 Göztepe 17 9 5 3 30 26 30 +4
7 Trabzonspor 17 8 4 5 33 28 29 +5
8 Sivasspor 17 8 7 2 23 27 26 -4
9 Bursaspor 17 7 6 4 28 19 25 +9
10 Yeni Malatyaspor 17 6 7 4 21 24 22 -3
11 Kasımpaşa 17 5 8 4 25 31 19 -6
12 Akhisarspor 17 5 8 4 22 30 19 -8
13 Aytemiz Alanyaspor 17 5 9 3 28 33 18 -5
14 Osmanlıspor FK 17 5 10 2 26 34 17 -8
15 Antalyaspor 17 4 8 5 19 31 17 -12
16 Atiker Konyaspor 17 4 10 3 16 23 15 -7
17 Gençlerbirliği 17 3 9 5 20 32 14 -12
18 Karabükspor 17 2 12 3 14 29 9 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 17 10 3 4 26 14 34 +12
2 Ümraniyespor 17 9 3 5 26 17 32 +9
3 Çaykur Rizespor 17 9 4 4 35 24 31 +11
4 Giresunspor 17 8 3 6 25 15 30 +10
5 Adanaspor 17 7 5 5 20 23 26 -3
6 Boluspor 17 7 7 3 21 17 24 +4
7 BB Erzurumspor 17 6 5 6 20 20 24 0
8 Balıkesirspor Baltok 17 7 5 5 32 28 23 +4
9 Elazığspor 17 6 6 5 24 22 23 +2
10 İstanbulspor 17 6 6 5 18 17 23 +1
11 Gazişehir Gaziantep FK 17 4 5 8 19 15 20 +4
12 Altınordu 17 5 7 5 24 25 20 -1
13 Adana Demirspor 17 5 7 5 23 26 20 -3
14 Samsunspor 17 4 6 7 16 22 19 -6
15 Eskişehirspor 17 5 6 6 33 29 18 +4
16 Denizlispor 17 3 9 5 16 27 14 -11
17 Manisaspor 17 6 9 2 21 27 11 -6
18 Gaziantepspor 17 1 12 4 7 38 4 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Menemen Belediyespor 17 12 3 2 38 11 38 +27
2 Sivas Belediyespor 17 11 1 5 28 8 38 +20
3 Hatayspor 17 12 3 2 26 8 38 +18
4 Afjet Afyonspor 17 11 1 5 28 13 38 +15
5 Keçiörengücü 17 10 5 2 43 19 32 +24
6 Sancaktepe Belediyespor 17 9 3 5 26 14 32 +12
7 İnegölspor 17 8 4 5 26 25 29 +1
8 Sarıyer 17 7 7 3 24 21 24 +3
9 Tokatspor 17 6 5 6 19 22 24 -3
10 Kastamonuspor 1966 17 7 8 2 29 24 23 +5
11 Amed Sportif 17 5 7 5 24 25 20 -1
12 Etimesgut Belediyespor 17 5 8 4 19 23 19 -4
13 Eyüpspor 17 5 9 3 25 35 18 -10
14 Bodrumspor 17 4 9 4 15 25 16 -10
15 Bucaspor 17 4 9 4 19 26 13 -7
16 Tuzlaspor 17 4 12 1 18 33 13 -15
17 Kocaeli Birlikspor 17 2 13 2 13 36 5 -23
18 Mersin İdmanyurdu 17 1 16 0 10 62 6 -52
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 17 11 2 4 28 11 37 +17
2 Düzcespor 17 9 4 4 20 17 31 +3
3 Bayrampaşa 17 8 3 6 16 10 30 +6
4 Halide Edip Adıvar SK 17 7 3 7 22 14 28 +8
5 Batman Petrolspor 17 6 3 8 24 16 26 +8
6 Kemerspor 2003 17 6 4 7 30 24 25 +6
7 Bayburt Grup Özel İdare 17 6 4 7 21 17 25 +4
8 Ofspor 17 7 7 3 22 16 24 +6
9 Erbaaspor 17 6 5 6 22 17 24 +5
10 Kozan Belediyespor 17 6 6 5 21 23 23 -2
11 12 Bingölspor 17 5 5 7 16 18 22 -2
12 Yomraspor 17 5 8 4 13 23 19 -10
13 Çanakkale Dardanel SK 17 4 7 6 21 25 18 -4
14 Erzin Belediyespor 17 5 9 3 13 20 18 -7
15 Bergama Belediyespor 17 5 10 2 18 28 17 -10
16 Yeni Altındağ Bld. 17 4 9 4 16 26 16 -10
17 Orhangazi Belediyespor 17 2 7 8 15 22 14 -7
18 Çatalcaspor 17 3 9 5 9 20 14 -11
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
19.01.2018 20:00 Kasımpaşa - Aytemiz Alanyaspor
20.01.2018 16:00 Osmanlispor FK - Evkur Yeni Malatyaspor
20.01.2018 13:30 Kardemir Karabükspor - Gençlerbirliği
20.01.2018 19:00 Fenerbahçe - Göztepe
21.01.2018 13:30 Demir Grup Sivasspor - Teleset M. Akhisarspor
21.01.2018 19:00 Antalyaspor - Beşiktaş
21.01.2018 16:00 Bursaspor - İstanbul Başakşehir
21.01.2018 13:30 Atiker Konyaspor - Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 15:30 Eskişehirspor - İstanbulspor
20.01.2018 13:00 Denizlispor - Adanaspor
20.01.2018 13:00 Adana D.Spor - Balıkesirspor
21.01.2018 15:30 Giresunspor - Boluspor
21.01.2018 13:00 Umraniyespor - Gaziantepspor
21.01.2018 15:30 Manisaspor - Ç.Rizespor
21.01.2018 13:00 Erzurum BB - Ankaragücü
21.01.2018 18:00 Altınordu - Elazığspor
22.01.2018 18:00 Gaziantep Bykşhr Bld. - Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Kocaeli Birlik Spor - Menemen Bld.
20.01.2018 12:00 Eyüpspor - Etimesgut Belediyespor
20.01.2018 13:30 Sancaktepespor - 4 Eylül Bld.
21.01.2018 13:30 İnegölspor - Tuzlaspor
21.01.2018 13:00 Sarıyer - Bodrumspor
21.01.2018 13:00 Amed Sportif - Mersin İ.Y.
21.01.2018 13:30 Afjet Afyonspor - Tokatspor
21.01.2018 13:30 Kastamonuspor - Hatayspor
21.01.2018 13:30 Keçiörengücü - Bucaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
20.01.2018 13:30 Catalcaspor - 12 Bingolspor
20.01.2018 13:30 Halide Edip Adivar Spor - Duzcespor
20.01.2018 13:30 Ofspor - Yeni Altindag Belediyespor
20.01.2018 13:30 Bergama Belediyespor - Orhangazispor
21.01.2018 13:30 Bayburt Genclikspor - Erzin Belediyespor
21.01.2018 13:30 Kozan Belediyespor - Tekirova Bld.
21.01.2018 13:30 Batman Pet. - Bayrampaşa
21.01.2018 13:30 Erbaaspor - Dardanelspor
21.01.2018 13:30 Manisa Büyükşehir Belediyespor - Yomraspor
GÜNLÜK BURÇ
HAVA DURUMU
YUKARI YUKARI